51. Katarzyna Kobro - Akt kobiecy – Siedząca, 1925–27

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Wojciech Weiss
    - ok. MODELKA, 1935 1940

  • Następny

    Następna praca

    Louis Marcoussis (wł. Ludwik Kazimierz Władysław Markus)
    - Projekt okładki „L’Assiette au Beurre”, 1912

wszystkie obiekty

Opis obiektu

W „Akcie kobiecym – siedzącej” Katarzyna Kobro syntetyzuje kształty kobiecego ciała, wydobywając ze zwartej bryły krawędzie, wybrzuszenia i wklęsłości. Historycy sztuki wyjaśniają formalny kształt „Aktu” poprzez stylistykę kubistyczną, która wyraża się w pewnym rozbiciu form; inni powołują się na osobiste, zmysłowe doświadczenie integralności własnego ciała.

 Katarzyna Kobro 1898–1951. W setną rocznicę urodzin [katalog wystawy], Łódź 1999.

 

W okresie międzywojennym oraz w pierwszych latach powojennych Kobro tworzyła pełnoplastyczne akty kobiece, stojące i siedzące, które pod względem formalnym inspirowane były wczesnym kubizmem. Na łamach czasopisma międzynarodowego ugrupowania awangardowego Abstraction-Création Kobro tak pisała o tworzeniu aktów: „Proces rzeźbienia nagiego człowieka wywołuje emocje fizjologiczne i seksualne. Rzeźbię z natury tak, jak idzie się do kina, żeby lepiej wypocząć. Lubię się zabawiać, poprawiając to, co nie zostało ukończone w jakimkolwiek kierunku sztuki dawnej”.

Akt kobiecy – siedząca jest figurą kobiety siedzącej w pozycji skulonej, obejmującej ramionami podciągnięte nogi, z głową wspartą na kolanach i jednocześnie wtuloną w prawe ramię. Kompozycja zamknięta w trójkącie. Forma modelowana gładko, linie ostre wyznaczają tylko niektóre krawędzie przełamywanych płaszczyzn, akcentujące konstrukcyjne części ciała: na linii kręgosłupa łezkowate wgłębienia kondensujące napięcie mięśni grzbietu, czy w partii nóg syntetyzujące skośnymi cięciami w jednym z widoków ich ustawienie. Figura pozbawiona twarzy, odindywidualizowana. Szczegóły anatomiczne (piersi) wymodelowane wyraźnie lecz nie drobiazgowo.

Oferowany akt zdaje się chować przed widzem. To postać, która umyka przed jego spojrzeniem innych, chowa się w sobie jakby niechętna do bycia obiektem i do bycia oglądaną. Akt ten ma w sobie coś z ambiwalentnego stosunku artystki do ciała. Z jednej strony potrzebę jego eliminacji w "poważnej" sztuce, zgodnie z unistycznymi założeniami męża Kobro – Władysława Strzemińskiego. Z drugiej zaś - niemożność ucieczki od ciała, która to ucieczka jest sprzeczna z naturą kobiety. Katarzyna Kobro z wielkim oddaniem towarzyszyła Strzemińskiemu nie tylko w trudnej codzienności obarczonej kalectwem artysty ale również w jego twórczych działaniach – tych teoretycznych i praktycznych. Całkowite odrzucenie cielesności jakim charakteryzowało się działanie Strzemińskiego, teoria rytmów czasoprzestrzennych dążąca do narzucenia rzeźbie praw logiki w myśl postulatu o jej jedności z przestrzenią – stało to niejako w opozycji do wewnętrznego głosu artystki, która właśnie w cielesności upatrywała ucieczki od bolesnej rzeczywistości i burzliwego związku. Akty Kobro są poniekąd zwierciadłem jej podejścia do samej siebie, milczącą wypowiedzią o ciele niekochanym, odrzuconym, nie otrzymującym spełnienia. Prezentowana praca została przez samą artystkę odlana w dwóch egzemplarzach gipsowych. Pierwszy egzemplarz został podarowany Muzeum Narodowemu w Łodzi. Wiadomo, że w 1990 na podstawie umowy Muzeum Sztuki w Łodzi z Galerią Franki Berndt w Paryżu powstały odlewy w brązie sygnowane przez odlewnię Clementi, o czym w swoich wspomnieniach opowiada córka Katarzyny Kobro – Nika Strzemińska. Według wszelkich danych znajdowały się one u następcy Franki Berndt, Alaina Anceau we Francji. Z drugiego egzemplarza gipsowego, który artystka podarowała przyjaciółce Franciszce Jackiewiczowej został zrobiony odlew brązowy, a następnie wraz z gipsem sprzedany. Rzeźba pojawiła się w prestiżowej londyńskiej galerii Annely Juda i sprzedana do kolekcji skandynawskiej o czym również pisze we wspomnieniach Nika Strzemińska. Prezentowana praca jest odlewem zrobionym na pewno z oryginalnych modeli gipsowych artystki z lat 1925-1927. Jest jedną z prac powstałych w latach 90-tych w znanej francuskiej odlewni Clementi na podstawie zawartych wówczas umów.

Proweniencja

Polska, kolekcja prywatna
Francja, kolekcja prywatna

Wystawiany

GIPS WYSTAWIANY
Łódź, Miejskie Muzeum Historii i Sztuki im. J. i K. Bartoszewiczów, 1930.
Łódź – Warszawa, Katarzyna Kobro, Władysław Strzemiński, 1956–57.

Reprodukowany

GIPS REPRODUKOWANY
Katalog Działu Sztuki nr 1, Miejskie Muzeum Historii i Sztuki im. J. i K. Bartoszewiczów, Łódź 1930, s.16, poz.87.
Rocznik Muzeum Sztuki 1930 – 1962, Łódź 1965, il.53.
Katarzyna Kobro 1898 – 1951, Henry Moore Institute, Leeds, Muzeum Sztuki Łódź, 1999, s. 104.
Strzemińska N., Sztuka miłość i nienawiść. O Katarzynie Kobro i Władysławie Strzemińskim, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2001, s. 110.
Strzemińska N., Katarzyna Kobro, Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2004 , s. 127.

Biogram artysty

 

Rzeźba jest wyłącznie kształtowaniem formy w przestrzeni. Rzeźba zwraca siędo wszystkich ludzi i przemawia do nich w sposób jednakowy. Jej mową jest forma i przestrzeń. Stąd wynika obiektywizm najekonomiczniejszego wyrazu formy. Niema kilku rozwiązań; - jest jedno – najkrótsze i najwłaściwsze.

  • Katarzyna Kobro

 

 

Katarzyna Kobro urodziła się 26 stycznia 1898 roku w Moskwie. Pochodziła z dobrze sytuowanej łotewsko-rosyjskiej rodziny zamieszkałej w Rydze. Była córką armatora Mikołaja Kobro i Eugenii z domu Rozanow. Ukończyła III Warszawskie Żeńskie Gimnazjum (ewakuowane z Warszawy ze względu na działania wojenne). W 1917 roku rozpoczęła studia rzeźby w Moskiewskiej Szkole Malarstwa, Rzeźby i Budownictwa, przeobrażonej w 1918 roku w Państwowe Wolne Pracownie Artystyczne. W czasie studiów poznała głównych przedstawicieli awangardy rosyjskiej, utrzymywała kontakt z konstruktywistyczno – produktywistycznym ugrupowaniem OBMOCHU (Objedinienije Mołodych Chudoźnikow). W tym czasie poznała również Władysława Strzemińskiego, z którym w krótkim czasie zdecydowała się wyjechać do Smoleńska, gdzie uczyła form przestrzennych w szkole ceramiki i opracowywała scenografie dla miejscowych teatrów. W 1920 r. para postanowiła wziąć ślub cywilny, a następnie udać się w podróż do Paryża. W obliczu wojny i nastrojów antybolszewickich młode małżeństwo natrafiło na problemy na przejściu granicznym, po przekroczeniu którego i pomimo oddania celnikom kosztowności Kobro, zostali złapani i zamknięci w areszcie pod zarzutem szpiegostwa sowieckiego. Po wyjaśnieniu sprawy w 1921r. osiedlili się w Wilnie , gdzie mieszkali rodzice Strzemińskiego. Strzemiński w szybkim czasie zaczął nauczać rysunku, ale jego żona nie mogła sobie znaleźć miejsca ze względu słabą znajomość języka polskiego, swoje rosyjskie korzenie i panujące po wojnie nastroje antybolszewickie. Aby umożliwić żonie zdobycie polskiego obywatelstwa, Władysław Strzemiński wziął z nią ślub w kościele katolickim w Rydze (pomimo prawosławnego wyznania żony). Kobro była członkiem utworzonej w 1924 roku grupy Blok, do której należeli m.in.: Witold Kajruszksztis, Karol Kryński, Edmund Miller, Aleksander Rafałowski, Henryk Stażewski, Mieczysław Szczuka, Władysław Strzemiński czy Teresa Żarnowerczówna). Wspólnie z grupą, Kobro wstawiała swoje rzeźby w 1924 roku w salonie firmy samochodowejLaurin-Clement (konstrukcje wiszące i rzeźby abstrakcyjne) oraz na międzynarodowej wystawie w Rydze w tym samym roku (dwie konstrukcje). Katarzyna Kobro fascynowała się współczesnymi osiągnięciami techniki, zasadą maksymalnego uproszczenia środków artystycznych , geometryzmem formy, kontrastem różnorodnych faktur. W 1929 roku działała w ramach nowej grupy a.r. („artyści rewolucyjni” lub „awangarda rzeczywista”) wraz ze Strzemińskim i Stażewskim oraz poetami Janem Brzękowskim i Julianem Przybosiem. Teoria i praktyka nowej sztuki – od malarstwa, rzeźby i architektury po funkcjonalną typografię, a nawet poezję wizualną. Jednocześnie Strzemińscy finalizowali pracę teoretyczną „Kompozycja przestrzeni. Obliczenia rytmu czasoprzestrzennego”. W 1932 roku Katarzyna Kobro

brała udział w wystąpieniach międzynarodowego ugrupowania awangardy Abstraction – Creaction Art Non Figuratif, na łamach czasopisma ZZPAP w Łodzi p.n. Forma. Często wystawiała: 1930/31 na objazdowym Salonie Listopadowym w Warszawie, Łodzi, Krakowie i Lwowie pokazała rzeźbę przestrzenną (metal), w 1932 i 1932/33 na wystawach Zrzeszenia Artystów Plastyków w Łodzi rzeźby: akty i kompozycje, w 1933 jako członek Grupy Plastyków Nowoczesnych wzięła udział w wystawach w Warszawie i Łodzi, pokazując 6 kompozycji przestrzennych. Wystawiała z nowo powstałym we wrześniu w Łodzi ZZPAP: 1933/34 akty i kompozycję konstrukcyjną, 1934 - 4 akty, gips i 1 akt, cement; 1934/35 – 4 kompozycje, 1936 dwukrotnie – 5 kompozycji przestrzennych oraz 4 pejzaże morskie i płaskorzeźbę, gips. We wrześniu 1939 roku Strzemińscy w obawie przed niemieckimi represjami wyjechali do Wilejki. Jednak później zmuszeni zostali do powrotu do Łodzi, aby tam w bardzo ciężkich warunkach przeżyć całą okupację. Dzieła znajdujące się w pracowni artystki zostały rozmyślnie zniszczone przez nazistów, zaledwie kilka z nich ocalało. Po wojnie choroba uniemożliwiła Kobro powrót do normalnej pracy artystycznej, w tym czasie powstawały już tylko małe gipsowe akty.

Nr katalogowy: 51

Katarzyna Kobro (1898 - 1951)
Akt kobiecy – Siedząca, 1925–27


brąz patynowany / 28 x 17 x 32 cm
u podstawy odcisk pieczęci odlewni Clementi Fondeur
ed. HC


Estymacja:
500 000 - 700 000 zł ●
116 823 - 163 552 EUR
136 987 - 191 781 USD

Cena sprzedaży:
450 000 zł
105 141 EUR
123 288 USD

AUKCJA DZIEŁ SZTUKI 16 PAŹDZIERNIKA 2018

16 października 2018 r. godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa przedaukcyjna:
26 września - 16 października, 2018 r.
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Kontakt w sprawie obiektów:

galeria@polswissart.pl
tel.: +48 (22) 628 13 67

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: