Warszawa, kolekcja spadkobierców artystki.

Pietrasanta, Sala delle Grasce, Moc przeznaczenia, 15.06-13.07.2025 (wersja z białego marmuru karraryjskiego, wys. 50 cm). Orońsko, Muzeum Rzeźby Współczesnej, Haptyczny rezonans materii. Maria Papa Rostkowska i gościnie w stulecie urodzin artystki, 04.03- 04.06.2023 (wersja z białego marmuru karraryjskiego, wys. 50 cm).

Smolińska M. [red.], Haptyczny rezonans materii. Maria Papa Rostkowska i gościnie w stulecie urodzin artystki [katalog wystawy], wyd. Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Orońsko, 2023, s. 41 (wersja z białego marmuru karraryjskiego wys. 50 cm). Cortina S., Riva V., Maria Papa Rostkowska. Le opere, gli amici, I luoghi [katalog wystawy], Galleria d’Arte Contemporanea Virgilio Guidi, San Donato Milanese 2017, s. 75 (wersja z białego marmuru karraryjskiego, wys. 50 cm).

Rzeźba „Rigoletto” to osobisty komentarz do życia Marii Papy-Rostkowskiej, personifikacja jej fascynacji operą oraz głębokiej więzi z ojcem Bolesławem Baranowskim. Był on wielkim miłośnikiem twórczości Verdiego i sam grał na skrzypcach, dlatego artystka dorastała w miłości do dźwięku i rytmu. Została wychowana na takich operach jak „Aida”, „La Traviata”, „Moc przeznaczenia” czy właśnie „Rigoletto”. Jednym z kluczowych wydarzeń, które trwale zapisały się w jej pamięci, była wizyta w Operze Warszawskiej w listopadzie 1933 roku. To wtedy ojciec po raz pierwszy zabrał córkę na spektakl pod tytułem „Rigoletto”. Dla młodej Marii stanowiło to powód do ogromnej dumy, a muzyka stała się z czasem kluczem interpretacyjnym do jej późniejszej twórczości. Zainspirowana tymi młodzieńczymi przeżyciami rzeźbiarka stworzyła dzieło pod tytułem „Rigoletto”. Prezentowana rzeźba posiada wersję marmurową o wysokości 50 cm, która powstała w 1995 roku. Jej gładka struktura i smukła forma charakteryzują się skomplikowanym układem brył. Ta dynamika nawiązuje bezpośrednio do pełnej zawiłości i satyry historii tytułowego Rigoletta – pokracznego garbusa znienawidzonego przez dwór w Mantui. Opowieść z błaznem w roli głównej to dramat od początku aż do końca. To opera w trzech aktach, do której libretto napisał Francesco Maria Piave na podstawie dramatu Wiktora Hugo „Król się bawi”. Układ rzeźby nie jest więc przypadkowy – oddaje ducha zagmatwanej opowieści, której tytuł pierwotnie brzmiał po prostu „Klątwa”. Figura jest stereometryczna, co sprawia, że z każdej strony ukazuje inną „twarz”. Niczym książę Mantui zmieniający kobiety, obiekt zmienia swoje oblicze w zależności od perspektywy, z której go oglądamy. Daje to szerokie pole do interpretacji aktu twórczego, będącego jednocześnie hołdem dla ojca artystki, bez którego to dzieło prawdopodobnie nigdy by nie powstało.

Maria Papa Rostkowska urodziła się w 1923 roku w Warszawie jako córka Bolesława Baranowskiego i Nadiei Baranowskiej. W 1943 roku wyszła za mąż za Ludwika Rostkowskiego juniora, działacza ruchu oporu i członka Żegoty. Wraz z dr. Ludwikiem Rostkowskim seniorem, jej teściem, młode małżeństwo uczestniczyło w ratowaniu Żydów z getta warszawskiego. Jej mąż został pośmiertnie odznaczony medalem Sprawiedliwego. Maria brała także czynny udział w Powstaniu Warszawskim, za co została odznaczona Srebrnym Medalem Virtutii Militarii. Schwytana przez hitlerowców i wywieziona, uciekła z pociągu wiozącego ją do Oświęcimia.

W 1946 roku podjęła studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, w pracowni prof. Janusza Strzałeckiego. Była stypendystką Ministerstwa Kultury, a następnie UNESCO w Paryżu. Po powrocie Marii do Polski zmarł jej mąż Ludwik Rostkowski junior, który był ofiarą represji stalinowskich. W 1950 roku została adiunktem w Akademii Sztuk Pięknych w Sopocie, a następnie w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Brała udział w licznych wystawach organizowanych przez państwo polskie. W 1952 roku otrzymała nagrodę za portret młodej Ślązaczki na Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki w Warszawie. W 1954 roku pracowała przy renowacji zabytkowej kamienicy przy Rynku Starego Miasta 10 w Lublinie. Kilka z jej obrazów znajduje się obecnie w kolekcji w Kozłówce. 

W 1955 roku na Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki, w Galerii Arsenał, poznała francuskiego malarza Edouarda Pignona, od którego dostała zaproszenie na wyjazd do Francji. Wyjechała z Polski w 1957 roku. Edouard Pignon wprowadził Marię w paryskie środowisko artystyczne. Poznała Gualtieri Papa di San Lazzaro, krytyka sztuki, dziennikarza, właściciela galerii i redaktora kultowego pisma artystycznego „XXe Siècle”. Był on wówczas kluczową postacią na międzynarodowej scenie artystycznej. Pobrali się w 1958 roku. Maria weszła w krąg towarzyski nowopośłubionego męża, a przyjaciółmi domu były takie postaci jak Nina Kandinsky, Juan Miro, Mark Chagall, Serge Poliakoff, Sonia Delaunay, Lucio Fontana, Jean Arp, Alberto Magnelli.

W latach 1958-1964 przebywała we Włoszech na zaproszenie słynnej pracowni ceramicznej Tullio Mazzotti’ego w Albisoli. Pracowała tam u boku Lucio Fontany, który zachęcił Marię do realizacji jej marzenia o zostaniu rzeźbiarką. Zaczęła tworzyć płaskorzeźby i rzeźby z terakoty i brązu, a od 1964 roku pogłębiała swe zainteresowanie marmurem, który stał się jej ulubionym materiałem. Pracowała głównie w Pietrasanta, niedaleko Carrary. W ciągu swojego życia stworzyła około trzystu rzeźb. W 1966 roku, rekomendowana przez Jeana Arpa i Lucio Fontanę, otrzymała nagrodę William and Norma Copley Foundation Award. Zmarła w 2008 roku w Pietrasanta.

Artystka reprezentowana była w Paryżu przez Galerię XXe Siècle, a w Mediolanie przez Galleria del Naviglio. Jej prace regularnie prezentowano w prestiżowych paryskich salonach (Salon de Mai, Salon d’Automne, Salon des Réalités Nouvelles) oraz licznych galeriach prywatnych, głównie we Francji i Włoszech. W 1994 roku jej rzeźby były wystawiane w Polsce, w Galerii Ars Polonia w Warszawie.

Monumentalne dzieła Marii Papy znajdują się w kolekcjach publicznych w Polsce: w Królikarni, w Muzeum Narodowym w Warszawie, Pałacu Prezydenckim oraz w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku; we Francji: w Parlamencie, Skansenie Paryskim, Pavillon de l’Arsenal, Bibliothèque Polonaise, Issoudun, Musée de l’Hospice Saint Roch, Musée d’Art et d’Histoire de Meudon, Musée d’Art de Menton; we Włoszech: w Pietrasanta, Centro di Arti Visivi di Pietrasanta, Muzeum Rzeźby Henraux, na Universita degli Studi (Mediolan). Około stu prac kameralnych znajduje się równiż w kolekcjach prywatnych we Francji, Włoszech, Szwajcarii, Belgii, USA, Japonii, Rosji i Polsce.