Aukcje
Wystawy
Obrazy galerii
Zaproponuj obiekt
KUP SPRZEDAJ Usługi
Inspiracje
O nas
Kontakt
pl
pl
en
pln
pln
eur
usd
chf
16.

Jacek Malczewski
(1854-1929)

Autoportret z kwiatem ostu, 1911

olej, tektura (nabita na krosno) / 93 x 72 cm

sygn. na odwrociu: J Malczewski. 1911 oraz znak wytwórcy podobrazia: stempel z kotwicą i kaduceuszem, na blejtramie trzy nalepki wystawowe: z TPSP w Krakowie z 1911 r., TZSP w Warszawie z 1911 r. oraz z wystawy na rzecz Towarzystwa Ochron dla Dzieci Wyznania Mojżeszowego w Warszawie z 1916 r.

Cena wywoławcza:
4 000 000 zł
Estymacja:
6 000 000 - 8 000 000 zł
Cena wylicytowana:
4 600 000 zł
16.

Jacek Malczewski
(1854-1929)

olej, tektura (nabita na krosno) / 93 x 72 cm

sygn. na odwrociu: J Malczewski. 1911 oraz znak wytwórcy podobrazia: stempel z kotwicą i kaduceuszem, na blejtramie trzy nalepki wystawowe: z TPSP w Krakowie z 1911 r., TZSP w Warszawie z 1911 r. oraz z wystawy na rzecz Towarzystwa Ochron dla Dzieci Wyznania Mojżeszowego w Warszawie z 1916 r.

Podatki i opłaty

  • Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna.
    Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 20%.

Polska, kolekcja prywatna.
Depozyt w Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.
Agra Art, aukcja 13.10.2013, poz. 015.
Warszawa, kolekcja prywatna (przed 1939 r.).
Warszawa, kolekcja dr. Samuela Goldflama (od ok. 1916 r.).
Warszawa, kolekcja Leona Goldberga (od 1911 r.).

Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, Jacek Malczewski. Konteksty, 20.09.2024-05.01.2025.
Radom, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, Moja dusza. Oblicza kobiet w twórczości Jacka Malczewskiego, 4.10.2019-01.03.2020.
Warszawa, Hotel Polski, Wystawa na rzecz Towarzystwa Ochron dla dzieci W. M. [wyznania mojżeszowego], styczeń – luty 1916.
Warszawa, TZSP, Salon 1911, grudzień 1911 – styczeń 1912.
Kraków, TPSP, Nieustająca wystawa Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, maj 1911.

Szymalak-Bugajska P., Malczewski. Zbliżenia, Wyd. Arkady, Warszawa 2023, s. 204-205. Szymalak-Bugajska P., Moja Dusza. Oblicza kobiet w twórczości Jacka Malczewskiego, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, Radom 2019, s. 4. Posiadała Z. K. [red.], Jacek i Rafał Malczewscy, Wyd. Barbara Towpik-Roszkiewicz, Radom 2014, s. 188.

Katalog wystawy na rzecz Towarzystwa Ochron dla dzieci W. M. [wyznania mojżeszowego], Druk. Długa 29 (Hotel Polski), Warszawa 1916, nr kat. 57, s. 4. Salon 1911. Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Król. Polskiem, Zakłady Graficzne B. Wierzbicki i S-ka, Warszawa 1911, nr kat. 151 lub 152, s. nlb. Nieustająca wystawa Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, Druk „Czas”, Kraków 1911, nr kat. 134, s. 13.

„Autoportret z kwiatem ostu” z 1911 roku należy do najświetniejszych i najbardziej efektownych portretów własnych artysty. Malczewski ukazuje się w półpostaci, monumentalny, wyprostowany, świadomy własnej pozycji i talentu. Ma na sobie jasną koszulę, brązową kamizelkę oraz wykwintny, otwarty kaftan, ledwie narzucony na ramiona. Intensywna czerwień kaftana przywołuje skojarzenia z krwią, życiem, siłą i królewską godnością. Artysta jawi się tu niczym dostojny władca własnego malarskiego świata – pewny swojej sztuki, a zarazem niepozbawiony łagodności. Spod szerokiego ronda kapelusza patrzy na widza spokojnie, przenikliwie, z delikatnym uśmiechem ukrytym pod sumiastym wąsem i charakterystyczną, szpiczastą kozią bródką. To aparycja natychmiast rozpoznawalna, niemożliwa do pomylenia z żadną inną. Ważną rolę odgrywają dłonie artysty – nerwowe, smukłe, o ostro spiłowanych paznokciach. Kciuk prawej ręki wsunięty jest w kieszeń kamizelki, druga dłoń prezentuje kwiat ostu. Ten niewielki rekwizyt otwiera kompozycję na bogatą symbolikę. Oset może oznaczać cierpienie, trud i ofiarę, które artysta musiał ponieść, by osiągnąć własne zwycięstwo. Jednocześnie jest znakiem niezłomności, dumy i odwagi – cech szczególnie bliskich Malczewskiemu, który własną sztukę traktował jako posłannictwo związane z narodową pamięcią i pragnieniem wolności. Motyw zostaje dodatkowo powtórzony w wianku blondwłosej muzy, wyłaniającej się zza ramienia malarza. Jej obecność wprowadza do obrazu ton metafizyczny i poetycki, tak charakterystyczny dla symbolicznego imaginarium artysty. Malczewski stoi na progu pracowni, między światem realnym a przestrzenią wyobraźni. Ku postaci muzy prowadzą otwarte drzwi, a w głębi, w mroku wnętrza, majaczy wysoka drabina. Oba motywy – drzwi i drabina – można odczytywać jako znaki przejścia, duchowego wtajemniczenia i kolejnych etapów artystycznej drogi. W obrazie spotykają się więc triumf i wysiłek, duma i ofiara, teatralność gestu i głęboko osobisty ton. Malczewski maluje siebie jako wielkiego kreatora, człowieka świadomego własnej legendy, ale także jako artystę, który wie, że blask twórczości rodzi się z pracy, wytrwałości i wewnętrznego niepokoju. To autoportret olśniewający malarsko – o głębokiej, nasyconej palecie, sycących oko detalach i spojrzeniu, które zatrzymuje widza z siłą właściwą największym dziełom sztuki.

(…) był od dziecka naturą głęboko uczuciową i poetyczną; tkwiło w nim usposobienie liryczne melancholijne, skłonność do zadumy, smutku i egzaltacji.

(Szydłowski T., Jacek Malczewski. Monografie artystyczne, tom 5., Kraków–Warszawa 1925, s. 7)

 

Absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych w klasie Jana Matejki i paryskiej École des Beaux-Arts. Urodził się w 1854 roku w Radomiu jako jeden z czwórki rodzeństwa. Gdy miał jedenaście lat, zmarł jego jedyny brat, Teodor, co spowodowało u Jacka zainteresowanie mistycyzmem i duchowością. Wychowany w patriotycznej atmosferze domu rodzinnego oraz kształcony między innymi przez wybitnego literata Alfonsa Dygasińskiego – uczestnika powstania styczniowego – jako malarz obrał wątek patriotyczny za wiodący dla całej swojej twórczości. Jego wyrazem stały się obrazy syberyjskie i kolejne przedstawienia Ellenai, a także wprowadzana symbolika przedmiotów: kajdan, jakuckiej czapki czy wojskowego szynela.

 

W 1872 roku jego prace obejrzał sam Jan Matejko, który w liście do ojca młodego artysty pisał: „Rysunki kreślone ręką syna Pańskiego Jacka, zdają się wskazywać i obiecywać niepośledni talent malarski, którego rozwinięcia nie należy może zbyt długo przetrzymywać”. Za sprawą tej sugestii Malczewski przerwał naukę w gimnazjum i został przyjęty na pierwszy rok studiów w Szkole Sztuk Pięknych. W 1874 roku, podczas pobytu w Radomiu, namalował swój pierwszy olejny obraz – portret siostry Heleny przy fortepianie. W tym wczesnym okresie tworzył prace w duchu szkoły matejkowskiej, warsztatowo bardzo akademickie. Były to portrety, sceny rodzajowe i dzieła o tematyce patriotyczno-martyrologicznej. Od lat 90. w jego sztuce zaczęły pojawiać się treści symboliczne, przenikające się wzajemnie z wątkami patriotycznymi i biblijnymi, a także literackimi i alegoryczno-fantastycznymi. Ponadto nieprzerwanie realizował się jako portrecista, malując przy tym z wielką pasją podobizny własne.

 

W swoim życiu Malczewski sporo podróżował. W latach 1884-1885 wziął udział w naukowej ekspedycji Karola Lanckorońskiego do Małej Azji. Zwiedził także Grecję i Włochy. W latach 1885-1886 przebywał przez kilka miesięcy w Monachium. Po powrocie zamieszkał na stałe w Krakowie, gdzie został profesorem w Szkole Sztuk Pięknych (po 1900 roku przemianowanej na Akademię Sztuk Pięknych). Dwukrotnie był mianowany jej rektorem.

 

W 1886 roku na weselu córki profesorostwa Janczewskich artysta poznał Marię Gralewską, która rok później została jego żoną. W 1888 roku młodym państwu Malczewskim urodziła się córka Julia, a w 1892 roku syn Rafał – dziedzic ojcowskiego talentu i przyszły malarz. W tym samym czasie sztuka Malczewskiego osiąga pełnię dojrzałości. Doświadczenia monachijskie, młodopolska atmosfera Krakowa, a także klimat domu rodzinnego połączyły się i dojrzały w wielkich symbolicznych obrazach „Melancholia” (1894) i „Błędne koło” (1895-1897). Około 1900 roku artysta związał się z Marią Balową, która była przez lata największą spośród jego muz. Miłość ta zaważyła na charakterze twórczości Malczewskiego, który przedstawiał ukochaną we wszelkich obliczach – jako dumną Polonię, zwycięską Nike, kuszącą Eurydykę, spokojną Thanathos i zwodniczą chimerę.

 

Malczewski oprócz pracy na krakowskiej akademii, działał aktywnie w tamtejszym środowisku artystyczny i kulturalnym. Był współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” i należał także do Grupy Zero, z którymi licznie wystawiał. W ostatnich latach życia przebywał głównie w Lusławicach i Charzewicach koło Zakliczyna. Pod koniec życia dotknięty ślepotą, zmarł 8 października 1929 roku.