Aukcje
Wystawy
Obrazy galerii
Zaproponuj obiekt
KUP SPRZEDAJ Usługi
Inspiracje
O nas
Kontakt
pl
pl
en
pln
pln
eur
usd
chf
46.

Kajetan Sosnowski
(1913-1987)

Kompozycja w białym B14, 1959

olej, płótno / 78 x 135 cm

sygn. i opisany na odwrociu: KAJETAN SOSNOWSKI / KOMPOZYCJA W BIAŁYM / ,,B14" / olej - 78 - 135 - j - 1959

Cena wywoławcza:
75 000 zł
Estymacja:
100 000 - 120 000 zł
Cena wylicytowana:
75 000 zł*
46.

Kajetan Sosnowski
(1913-1987)

olej, płótno / 78 x 135 cm

sygn. i opisany na odwrociu: KAJETAN SOSNOWSKI / KOMPOZYCJA W BIAŁYM / ,,B14" / olej - 78 - 135 - j - 1959

Podatki i opłaty

  • Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna.
    Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 20%.
  • Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite" według progów zawartych w regulaminie aukcji. Do 50 tys. euro stawka opłaty wynosi 5%.

Warszawa, kolekcja prywatna.

W powojennej biografii Kajetana Sosnowskiego „Kompozycja w białym B14” z 1959 stanowi ważne świadectwo zerwania z narzuconą wcześniej doktryną socrealizmu. W roku 1955 artysta ten zakłada wraz z przyjaciółmi (Marianem Boguszem, Zbigniewem Dłubakiem, Andrzejem Zaborowskim i Andrzejem Szlagierem) Grupę 55. Odrzucała ona akademicki koloryzm i wcześniej narzucane koncepcje czy kanony. Młodzi artyści zaczynają eksperymentować z upraszczaniem kształtów, geometrią i syntezą formy. W ich pracach, to kolor i linia zaczynają więc dominować nad przedstawianą rzeczywistością. Po okresie, w którym władza wymagała od twórców czytelnych, propagandowych przedstawień, kompozycje abstrakcyjne stały się aktem wolności, manifestem absolutnej autonomizacji sztuki. Zmiana, jakiej dokonał Sosnowski, to gest wyswobodzenia twórczości ze sztywnych dogmatów. Artysta ten całkowicie odrzucił wartości emocjonalne dzieła, skupiając się na cechach materialnych kompozycji. Przede wszystkim dążył on do redukcji barwy. Te poszukiwania doprowadziły do powstania cyklu Obrazy białe (1958). Prace te utrzymane są w koncepcji malarstwa materii, którego głównym środkiem wyrazu stała się fakturowa substancja malarska. Według Bożeny Kowalskiej: ,,Jedyny ich problem stanowi światło, oddane w obrazie bez pomocy jakiegokolwiek medium, ale uchwycone samo w sobie jako blask zaklęty w barwnej poświacie. Narastała ona od brzegów ku centrum, którym zdawało się jarzyć źródło rzeczywistego świecenia, lub rozlewała się równomiernie, fosforycznie po całej powierzchni płótna” (B. Kowalska: Polska awangarda malarska 1945-1970. Szanse i mity. Warszawa 1975, s. 149.) To właśnie z serii białych kompozycji z lat 1958-1959 narodzi się jego słynny, późniejszy cykl ,,Obrazów pustych”, w którym Sosnowski całkowicie zrezygnował z tradycyjnego gestu malarskiego. Zamiast wyrażać emocje dosłownie, artysta ten eksperymentował z zagadnieniami optyki, fizyki i chemii. Skupił się na materii farby, możliwościach używanego medium, analizie światła i barwy oraz ich wzajemnych oddziaływań i zależności. Prezentowana praca jest więc bezpośrednim pomostem między odzyskaną wolnością twórczą a narodzinami polskiej sztuki konceptualnej, w której minimalizm formy idzie w parze z absolutną autonomią dzieła sztuki.

„Od wczesnych obrazów Kajetana, na których farba rozprowadzana była dłońmi, bez użycia pędzla, po ostatni cykl zszywanych płócien »Katalipomena« – obok tendencji konstrukcyjno-porządkującej, obok dążenia do ascezy i obiektywizacji – zawsze ujawniała się w jego pracach intelektualna refleksja i emanacja nieprzekładalnej na słowa siły ezoterycznej, bez której nie ma prawdziwej sztuki”.
(Kowalska B., Kajetan Sosnowski, [w:] Katalog wystawy laureatów Nagrody Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida z lat 1967-1976, Wierzchowska W. [red.], Warszawa 1977)

Kajetan Sosnowski urodził się w 1913 roku w Wilnie. Kształcił się w warszawskiej ASP u Tadeusza Pruszkowskiego i Wojciecha Jastrzębowskiego. Po wojnie aktywnie współtworzył życie artystyczne – kreował łódzki ZPAP, był kierownikiem artystycznym „Kuźnicy” oraz jednym z współzałożycieli warszawskiej Grupy 55, galerii Krzywe Koło i  Galerii EL w Elblągu, gdzie zainicjował Biennale Form Przestrzennych. Chętnie wystawiał w awangardowych galeriach, przyczynił się do utworzenia Galerii 72 w Chełmie Lubelskim. Uczestniczył m.in. w Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (1955).

Jego zainteresowania twórcze opierały się głównie na malarstwie, rzadziej na rysunku czy rzeźbie. W czasie okupacji jego prace nawiązywały do postimpresjonizmu, następnie skierował swoje artystyczne poszukiwania w stronę form figuratywnych. Od lat 50. zaczął posługiwać się kształtami abstrakcyjnymi, początkowo aluzyjnymi, później skupił się na materialnych cechach kompozycji (Obrazy białe). Fascynacja naturą światła stała się podstawą jego ascetycznych „obrazów pustych”, w których nieomal jednobarwna płaszczyzna, zamalowana farbą rozprowadzoną dłonią, zdawała się promieniować blaskiem. Dalsze poszukiwania w tym obszarze zaowocowały pracami z cyklów „Poliptyki” (1965) i niezwykłymi w swej istocie obrazami chemicznymi – „Metalepseis” (1972-1982). Pewnym wyjątkiem od tych rozważań były obrazy szyte zwane „Katalipomena (1975)”. Były to monochromatyczne kompozycje z pozszywanych kawałków płótna, niektóre wręcz o dodatkowym wydźwięku rękodzieła. W latach 80. Malarz stworzył też serię obrazów czarnych z odniesieniem do martyrologii ojczyzny oraz cykl obrazów z motywem krzyża, określanych jako„Interwencje” (1981).