9. Ferdynand Ruszczyc - Morze i skała, 1893-1897

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Bolesław Nawrocki
    - Dziewczyna z różami, 1914,

  • Następny

    Następna praca

    Julian Fałat
    - Wieś na Polesiu, 1918,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

(…) kończyłem pejzaż morski. Szyszkin bardzo chwalił (…).
Pytał, czym się urodził na brzegu morza i czy lubię morze.
Powiedziałem że to mój ulubiony żywioł.
– FERDYNAND RUSZCZYC, 1895

W latach akademickich Ruszczyc odbywał podróże artystyczne na Krym, na Wyspę Rugię, Bornholm, do Szwecji. Wówczas to stopniowo utrwala się jego wrażliwość na urodę natury. Wtedy właśnie stawał się interesującym pejzażystą, podejmującym ze szczególnym zamiłowaniem tematykę marynistyczną. Nadawał morzu i skałom formy realistyczne, co wynikało z fotografi cznych wręcz studiów (…). Tematy te dopiero w kresie dojrzałym przekształciły się w epatujące symboliką ouvre. Przyszłego marynistę, a raczej akwatystę, odkrył Iwan I. Szyszkin, który doradzł młodemu adeptowi malarstwa artystyczne wyprawy nad morze. (Ferdynand Ruszczyc. Życie i dzieło. Muzeum Narodowe w Krakowie, 2002, s.8.)

Proweniencja

Warszawa, kolekcja prywatna
zakup od spadkobierców artysty

Wystawiany

Warszawa, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Ferdynand Ruszczyc 1870 - 1936, listopad - grudzień 1937.

Biogram artysty

Ferdynand Ruszczyc urodził się 10 grudnia 1870 r. w Bohdanowie. W 1890 roku ukończył gimnazjum w Mińsku i wyjechał na studia prawnicze do Petersburga, po dwóch latach przeniósł się na petersburską Akademię Sztuk Pięknych gdzie studiował w pracowni wybitnego pejzażysty Iwana Szyszkina a następnie Archipa Kuindżi. Otrzymał tytuł "kłassnyj chudożnik" III stopnia. W listopadzie 1897 r. obronił dyplom. W tym okresie odbył podróże na Krym oraz do krajów bałtyckich, jednak, już wtedy, kończąc akademię tworzył obrazy w dojrzałym indywidualnym stylu. Do 1900 r. uczestniczył jeszcze w Wystawach Wiosennych Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, w końcowym okresie jednocześnie wystawiając już ze stowarzyszeniem "Mir iskusstwa" w Petersburgu i Moskwie, w którym działał od 1899 do 1902 roku. Jego obrazy doceniane były przez wybitnych kolekcjonerów i krytyków tamtych czasów. 

Poczta dzisiejsza, jak zwykle poniedziałkowa, przyniosła całą wiązankę czasopism. Na ostatniej stronicy „Kraju” nr 43 znalazłem dla siebie miłą niespodziankę: wyjątki z artykułu St. R. Lewandowskiego z czeskiego „Slovansky Przehlad”. Mówi tam o „kresowcach” i o „stojącym na czele ich wszystkich Ruszczycu”. „Długo musiał patrzeć na przyrodę, studiować ją i badać, umiłował ją i myślą i sercem syna tych stron polskich, których piękność jest mu drogą...”. Dumny jestem, że to wyczytano z moich prac. - Ferdynand Ruszczyc Bohdanów, 30 X. 1900 - cyt. za: Ruszczyc F., Dziennik: Ku Wilnu 1894 – 1919, t.I, wyd. Secesja, Warszawa, 1994, s.125-126.

Fenomen malarstwa Ruszczyca został szybko doceniony. Podczas wystawy prezentującej prace dyplomowe jego obraz „Wiosna” nabył sam Paweł Tretiakow, założyciel słynnej Galerii Trietiakowskiej w Petersburgu. Jego Młyn o zachodzie słońca zakupił rosyjski kolekcjoner Sawwa T. Mrozow, co umożliwiło artyście podróż artystyczną po Europie (Warszawa, Berlin, Kolonia, Paryż, Włochy, Monachium, Wiedeń, Kraków). Jednak podsumowując jednak tę podróż młody artysta pisze: „Można pozostać wiernym ojczyźnie mimo wszelkich pokus... Widzimy i podziwiamy piękność innych krajów, składamy jej hołd... a jednak kochamy tylko swój, czujemy, że on do nas należy a my do niego.” - Cytat z pamiętnika artysty za: Ruszczycówna J. Ferdynand Ruszczyc 1870 – 1936. Pamiętnik wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa, 1966, s. 34.

 Od 1899 roku Ruszczyc stał się bardziej obecny w życiu artystycznym Warszawy i Krakowa. Od 1899 roku wystawiał w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1900 roku został członkiem krakowskiego Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka" wielokrotnie wystawiając z nim swoje prace: w Warszawie (1899, 1903, 1905, 1907), Krakowie (1901, 1903, 1907, 1909), Kijowie (1901), Pradze (1902), Wiedniu (1902, 1908), Wilnie (1903), Dusseldorfie (1904), Lipsku (1904), Dreźnie (1905), Monachium (1905), Poznaniu (1909), Budapeszcie (1910) i Berlinie (1915). W 1900 roku swoje prace wystawiał również w Salonie Sztuk Pięknych Aleksandra Krywulta w Warszawie. W 1902 roku Polska Akademia Umiejętności przyznała mu nagrodę z fundacji Probusa Barczewskiego za obraz Ruczaj leśny. Należał do grona organizatorów i pierwszych profesorów Warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, jedynej polskiej, wyższej uczelni artystycznej w zaborze rosyjskim, gdzie wykładał w latach 1904-1907. Po śmierci Jana Stanisławskiego przez rok prowadził katedrę pejzażu w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1907-08), z czego zrezygnował ze względu na animozje personalne w krakowskim środowisku artystycznym. W 1908 roku wrócił do Wilna, od tego czasu jego wysiłki skupiły się głównie na organizacji życia artystycznego i kulturalnego tego miasta. Uczestniczył w projektach konserwatorskich przestrzeni miejskiej, zajmował się grafiką użytkową, ilustratorstwem oraz scenografią. W latach 1918-1919 doprowadził do powstania Wydziału Sztuk Pięknych na Uniwersytecie im. Stefana Batorego w Wilnie, którego został pierwszym dziekanem.

Ruszczyc niemal już na akademii stworzył zupełnie własny typ dramatycznego, rozległego, epickiego pejzażu. Jego niezależność od akademizmu podkreślał dobitnie Siergiej Diagilew zapraszając go na organizowane przez siebie wystawy prac modernistów. Mimo zachwytu płótnami Claude'a Monet'a Ruszczyca łączy z impresjonistami tylko swego rodzaju zachwyt nad wrażeniowością pejzażu. W obrazach takich jak Bajka Zimowa (1904), stylistyką co prawda nawiązuje do secesji, w innych, jak Most zimą (1901), do polskiego realizmu XIX w. ale nigdy jednak nie popadł całościowo w żaden z tych nurtów. To dowodzi jak wielką indywidualnością na tle polskiego malarstwa jest jego twórczość.

W 1932 roku Ruszczyc podupada na zdrowiu (mimo paraliżu prawej ręki nadal maluje lewą), z choroby nigdy nie wydobrzał, zmarł 30 października 1936 roku. Po jego śmierci powołano w Wilnie Komitet Uczczenia Pamięci Ferdynanda Ruszczyca i natychmiast przystąpiono do organizacji wielkiej wystawy retrospektywnej jego twórczości wystawianej na przełomie 1937 i 1938 roku kolejno w Wilnie, Warszawie i Krakowie. „Zgromadzono wtedy w Wilnie 336 prac i uzupełniono tę wystawę w Warszawie i Krakowie z miejscowych zbiorów. Katalog krakowski obejmował 384 pozycje. Ambicją organizatorów wystawy pośmiertnej było pokazanie twórczości artysty w jak najbogatszym doborze prac, zestawienie możliwie pełne jego dzieła.” - Ruszczycówna J. Ferdynand Ruszczyc 1870 – 1936, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa, 1964,s.19

Równolegle staraniem komitetu opracowywano wydaną w 1939 roku wielką monografię życia i twórczości artysty Ferdynand Ruszczyc – Życie i dzieło, Księga zbiorowa, pod red. Jana Bułhaka. W latach 60tych z inicjatywy prof. Stanisława Lorenza dyr. Muzeum Narodowego w Warszawie, podjęto podobne starania z okazji 25-lecia śmiercią artysty. Straty wojenne nasuwały liczne trudności, i mimo przedłużających się prac i poszukiwań na liście wystawy warszawskiej zabrakło 143 pozycji wzmiankowanych w katalogu z Wilna z 1937 r. Zaginęło wiele rysunków artysty oraz znamiennych dla twórczości obrazów olejnych jak Ballada, Jabłoń, Anioł Pański czy Po balu. Wystawa z 1964 roku prezentowała jednak 493 obiekty ze względu na włączenie do niej prac z muzeów Leningradu i Mińska oraz bardzo bogatego zbioru projektów do inscenizacji Balladyny ze zbiorów Muzeum Teatru w Warszawie, ponownie udostępniono też obrazy z prywatnych kolekcji.

Nr katalogowy: 9

Ferdynand Ruszczyc (1870 - 1936)
Morze i skała, 1893-1897


olej, tektura / 26,5 x 32 cm
sygn. l.d.: 8, na odwrocie nalepka wystawowa TPSP w Krakowie z 1937 roku, opisany wtórnie na odwrocie: Krym F. Ruszczyc 8 Z.8 1602 kat. 1964 - poz. 3 I/A2/3 oraz 1244/30/71


Estymacja:
45 000 - 55 000 zł
10 369 - 12 673 EUR
11 451 - 13 995 USD

Cena sprzedaży:
42 000 zł*
9 678 EUR
10 688 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 8 października 2019

Aukcja:
8 października 2019 r. godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa przedaukcyjna:
20 września - 8 października 2019 r.
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Kontakt w sprawie obiektów:

galeria@polswissart.pl
tel.: +48 (22) 628 13 67

Licytuj online

Zlecenie licytacji

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: