27. Xawery Dunikowski - La Sarabande, 1921

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Eligiusz Niewiadomski
    - Portret Pani Niewiadomskiej, 1917,

  • Następny

    Następna praca

    Zofia Stryjeńska
    - Król Władysław IV, 1931,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Obraz „La Sarabande” namalował Dunikowski w 1921 roku pod koniec swojego siedmioletniego pobytu w Paryżu. Powstanie tej pracy łączy się blisko z osobistą historią artysty. Jeszcze w Polsce Dunikowski związał się uczuciowo ze swoją studentką Sarą Lipską. W 1908 roku urodziło się ich jedyne dziecko – córka Maria Xawera. Para nigdy nie sformalizowała związku a pod koniec 1912 roku Sara Lipska wraz z córką opuściła na zawsze Polskę przenosząc się do Paryża. Rzeźbiarka zamieszkała w dzielnicy Montparnasse, przy ulicy Campagne-Première, gdzie żyło wielu polskich artystów. Zaraz po przyjeździe podjęła współpracę z Siergiejem Diagilewem (1872–1929) i jego Baletami Rosyjskimi. Pracowała w zespole Leona Baksta, wielkiego scenografa i kostiumologa Baletów. Zespół Diagilewa od początku swojej działalności, od 1909 roku, zachwycał paryską publiczność. Wielu artystów chciało z nim pracować. Do projektowania dekoracji i kostiumów zostali zaangażowani między innymi Pablo Picasso, Henri Matisse, Georges Braque czy Naum Gabo. Sara Lipska współpracowała z Baletami Rosyjskimi do 1929 roku, kiedy to, wraz ze śmiercią Diagilewa, zespół przestał istnieć.

Dunikowski przyjechał do Paryża w 1914 roku. Przez krótki czas pomieszkiwał razem z Sarą i córką w ich paryskim mieszkaniu na Montparnasse. Obowiązki rodzinne nie szły w parze z przemożną chęcią ciągłego tworzenia i szybko wielki rzeźbiarz przeniósł się do własnego lokum. W rozmowach przeprowadzonych z artystą przez Helenę Blum w 1945 roku Dunikowski nie wspomina ani o Sarze Lipskiej, ani o córce (Ziembińska E., Sara Lipska – artystka wszechstronna. Wyjątkowa uczennica Dunikowskiego, w: „Archiwum Emigracji”, 2012, zeszyt 1-2, s. 85). Przez długi czas żadna z nich nie pojawia się w wywiadach, wspomnieniach ani informacjach biograficznych o rzeźbiarzu. Jednakże przez cały okres twórczości Dunikowskiego powstają prace, związane zarówno z Sarą Lipską, jak i ich wspólną córką.

Przykładem takiej intymnej w charakterze pracy jest oferowana „La Sarabande”. Tytuł nawiązuje do Sarabandy - tańca wywodzącego się z Andaluzji, tańczonego na balach i w teatrach całej Europy. Charakteryzowała się wolnym, powściągliwym tempem, elegancją, a zarazem swego rodzaju żywotnością i dynamizmem. Sarabanda szczególnie popularna była we Francji i niewątpliwie wchodziła do repertuaru Baletu Siergieja Diagilewa, z którym pracowała Sara Lipska. Dunikowski w reporterskim ujęciu ukazał scenę, której bohaterami są dzieci ubrane w kostiumy teatralne. Postaci małych pierrotów i tancerek w strojach baletowych zaludniają deski sceny, jakby w oczekiwaniu na występ. Niektóre cierpliwie stoją, inne oddają się zabawie jak grupka trzech postaci na pierwszym planie kompozycji. Lekko stłumione choć intensywne światło bije z lewej górne części obrazu wydobywając z półmroku małych aktorów. Nadaje ono kompozycji magiczną aurę, która doskonale dopełnia tej radosnej opowieści. Czy Dunikowski mógł przedstawić w tym obrazie swoją jedyną córkę Marię Xawerę? W 1921 roku miała 13 lat. Może to ona uśmiecha się do widza ujęta w prawej części obrazu, kucając za współtowarzyszami zabawy?

„La Sarabande” to nieznany dotąd szerszej publiczności obraz Dunikowskiego. Przez lata pozostawał w kolekcjach na zachodzie Europy. Jest bardzo cennym przykładem francuskiego etapu twórczości artysty. Malarstwo Dunikowskiego, które zachowywało własny niepowtarzalny charakter i nigdy nie kłaniało się aktualnym trendom, zdobywało uznanie w Paryżu. „Le Sarabande” to nie tylko świetne w swej artystycznej klasie malarstwo zachwycające kompozycją i rozwiązaniami luministycznymi. To też wzruszające świadectwo więzi jaka, mimo wszelkich przeciwności, łączyła artystę z Sarą Lipską a przede wszystkim z Marią Xawerą. Z punktu widzenia polskiej sztuki obraz ten stanowi ważny wkład w poznanie Xawerego Dunikowskiego jako znakomitego malarza.

Proweniencja

Francja, kolekcja prywatna

Nr katalogowy: 27

Xawery Dunikowski (1875 - 1964)
La Sarabande, 1921


olej, płótno / 56 x 67 cm
sygn. p.d.: Xawery Dunikowski 1921, opisany na blejtramie: LA SARABANDE 1921


Estymacja:
150 000 - 200 000 zł ●
32 468 - 43 291 EUR
37 879 - 50 506 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 19 października 2021

19 października 2021 godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
1 – 19 października 2021
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Licytuj online

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: