15. Józef Mehoffer - Serce Jezusa, 1930 (Chrystus Król)

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Xawery Dunikowski
    - Głowa Leopolda Gottlieba, pocz. lat 20. XX w.,

  • Następny

    Następna praca

    Jacek Malczewski
    - Wspomnienia wojenne, 1906,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Jako malarz czystej krwi dekoracyjny przytłumia całą literaturę i przysłania ją upajającem bogactwem elementów wyłącznie formalnych, nieprzebraną różnorodnością wypieszczonych z wirtuozowską precyzją linij dekoracyjnych, jak ogień ruchliwych, jak woda płynnych, układających się w najfantastyczniejsze arabeski, i żywiołowo bujną, symfonijną orkiestracją soczystych, lśniących, wewnętrznym ogniem rozpłomienionych kolorów.

– Wladysław Kozicki (Twórczość Józefa Mehoffera, w: Józef Mehoffer [katalog wystawy], Towarzystwo Sztuk Pięknych, Warszawa 1935, s. 6.)

 

Historia oferowanego obrazu wpisana jest ściśle w dzieje rodziny Mehofferów i losy spuścizny pozostawionej przez wybitnego polskiego artystę. Olejne przedstawienie Chrystusa Króla, lub – jak sam Józef Mehoffer zatytułował obraz – Serca Jezusa, powstało w roku 1930, o czym informuje nas odręcznie przez artystę wypisana etykietka znajdująca się na odwrocie ramy. Praca ta stała się częścią ekspozycji prezentowanej przez Towarzystwo Artystów Polskich „Sztuka” - zgrupowania, którego współzałożycielem i najaktywniejszym członkiem był Józef Mehoffer. Towarzystwo „Sztuka”, działające w latach 1897-1950, organizowało coroczne wystawy członków, do których zaliczali się wszyscy ówcześni liczący się twórcy, m. in. Jan Stanisławski, Jacek Malczewski, Józef Chełmoński czy Teodor Axentowicz. W roku 1935 obraz Serce Jezusa pokazany został w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie na wielkiej jubileuszowej wystawie poświęconej Józefowi Mehofferowi. Stamtąd obraz powrócił do zbiorów rodzinnych. Po śmierci artysty w 1946 roku jego spuściznę przejął syn – Zbigniew Mehoffer, który rozpoczął wieloletnie starania mające na celu przekazanie ouvre ojca w depozyt Muzeum Narodowemu w Krakowie. Ostatecznie w 1986 roku rodzinny pałacyk Mehofferów wraz ze zgromadzoną w nim kolekcją sztuki został przekształcony w oddział krakowskiego Muzeum. Obraz Serce Jezusa znajdował się oryginalnie nad drzwiami do części prywatnej pałacyku, u zwieńczenia zabytkowych schodów.

Oferowane dzieło należące do gatunku malarstwa religijnego jest niezwykle bogate w warstwie symbolicznej. W katalogu wystawy Mehoffera w warszawskim TZSP (1935) czytamy mianowicie, że: „podporządkowując świadomie treść ikonograficzną bezporównania dla siebie ważniejszej treści artystycznej t. j. w tym wypadku formalnym wartościom dekoracyjnym, Mehoffer doskonale się czuje w świecie alegoryj i symbolów, które obiera chętnie jako tematy nietylko w sztuce kościelnej” (Kozicki W., Twórczość Józefa Mehoffera, w: Józef Mehoffer [katalog wystawy], Towarzystwo Sztuk Pięknych, Warszawa 1935, s. 8). Artysta ukazał postać Chrystusa w czerwonej szacie i płaszczu okalającym ramiona, z cierniową koroną na głowie, dłońmi odsłaniającego serce otoczone cierniem. Nad głową Chrystusa korona, po lewej jego stronie ‘globus cruciger’ czyli jabłko królewskie, po prawej zaś miecz. Wszystkie trzy elementy – korona, jabłko królewskie oraz miecz – to symbole władzy królewskiej. Czerwona szata oznacza mękę pańską podobnie jak motyw ornamentalnych złotych róż, który w chrześcijaństwie złączony jest głównie ze śmiercią Jezusa i kultem Maryjnym. Kolce róży mają bowiem nawiązywać do pięciu ran chrystusowych. W tle postaci Chrystusa artysta  ukazał rozgwieżdżone niebo – symbol boskiej transcendencji. Słońce oznacza moc Boga niszczącego ciemność – jego pierwiastek męski, aktywny. Słońce oznacza Chrystusa, księżyc zaś reprezentuje pierwiastek żeński, jest symbolem Najświętszej Maryi Panny. Józef Mehoffer zawarł w jednym obrazie cały boski majestat Chrystusa – Króla, Chrystusa – Zwycięzcy i wreszcie Chrystusa – Boga Miłosiernego. Istota  miłosierdzia musiała być szczególnie bliska artyście skoro sam zatytułował pracę „Serce Jezusa”. Tematyka religijna przewija się przez cały okres twórczości Mehoffera a szczególnie intensywnie w późniejszym jej etapie. W roku 1930 artysta realizował projekty polichromii dla kaplicy Cechu Rzeźników w kościele Mariackim w Krakowie oraz rozpoczął przygotowania cyklu stacji Drogi Krzyżowej dla kościoła oo. Franciszkanów. W 1933 roku stworzył monumentalną polichromię w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku, której motywem wiodącym jest namalowana w prezbiterium figura Chrystusa Króla. Oferowany olejny obraz Serce Jezusa autorstwa Mehoffera stanowi wielką rzadkością na tle spuścizny artysty, w której tematykę religijną reprezentowały dzieła wielkoformatowe – kartony, witraże i dekoracje ścienne. Prac religijnych o charakterze bardziej prywatnym, niemalże kameralnym, jest w twórczości Mehoffera niewiele, zaliczyć do nich można kameralny, akwarelowy wizerunek  Chrystusa („Serce Pana Jezusa”, 35 x 43 cm, własność prywatna). Jakość artystyczna oferowanego obrazu, zbudowana na wspaniałym warsztacie, jakim odznaczało się malarstwo Józefa Mehoffera, w połączeniu z niezwykle bogatą warstwą ornamentalną i symboliczną czyni z omawianej kompozycji dzieło całkowicie unikatowe.

Proweniencja

Poznań, kolekcja prywatna
Kraków, depozyt Muzeum Narodowego w Krakowie – oddział Dom Józefa Mehoffera
własność rodziny artysty

Wystawiany

Dom Józefa Mehoffera „Pałac pod Szyszkami” , oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, ekspozycja stała
Salon Jubileuszowy 1860-1935, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Warszawa, grudzień 1935
Józef Mehoffer, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych Warszawa, czerwiec-lipiec-sierpień 1935
Towarzystwo Artystów Polskich „Sztuka” w Krakowie, ekspozycja stała

Reprodukowany

Ambrozowicz J., Bałda W., Józef Mehoffer. Artysta wszechstronny, Rzeszów 2015, s. 65
Waligóra E., Dom Józefa Mehoffera. Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie [przewodnik], Kraków 1998, s. 17
Józef Mehoffer [katalog wystawy], Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Warszawa 1935

Biogram artysty

A rzeczywistą prawdą w sztuce jest wierność zamierzonemu celowi, szczerze artystycznemu i świadomość siebie.

– Józef Mehoffer (Mehoffer J., Uwagi o sztuce i jej stosunku do natury, w: „Przegląd Polski”, 1897, t. 4 (124), R. XXXI, s. 28.)

 

Józef Mehoffer – malarz, rysownik, grafik – był czołowym reprezentantem sztuki Młodej Polski. Urodził się w 1869 roku w Krakowie. Ojciec przedwcześnie osierocił Józefa Mehoffera oraz jego braci pozostawiając ich pod opieką matki. W okresie studenckim artysta kształcił się na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz równolegle w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Był uczniem m.in. Jana Matejki. Podczas lat nauki uczestniczył w pracach restauratorskich w Kościele Mariackim w Krakowie, co miało silny wpływ na jego przyszłą twórczość. Zainteresował się wtedy sztuką witrażu i dekoracyjnym malarstwie ścienny. Odgadując tym przyszłe tendencje w sztuce. Naukę artystyczną kontynuował w Wiedniu (1889-1890) oraz w Paryżu (1891-1896) kolejno w Académie Julian, École Nationale des Arts Décoratifs a następnie w Académie Colarossi, zaś od 1892 w École Nationale des Beaux-Arts. Dłuższy pobyt we Francji wykorzystał Mehoffer do licznych podróży, m.in. do Włoch, Niemiec i Szwajcarii. W Paryżu artysta dzielił pracownię ze Stanisławem Wyspiańskim, również uczniem Matejki. Obu twórców połączyła przyjaźń, ale i rywalizacja – uczestniczyli bowiem w tych samych konkursach (m.in. na kurtynę Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie w 1891 czy na witraże do łacińskiej katedry we Lwowie w 1894). Obaj ostatecznie wypracowali odmienną stylistykę – Wyspiański stał się prekursorem polskiego ekspresjonizmu zaś Mehoffer stworzył formułę dekoracyjności w oparciu o secesyjną stylistykę. W Paryżu artysta poznał swoją przyszłą żonę Jadwigę Jankowską, którą wielokrotnie przedstawiał na swoich obrazach. Józef Mehoffer zasłynął projektami witraży do kolegiaty św. Mikołaja we Fryburgu a także do wielu świątyń na terenie Polski. Wykonywał monumentalne polichromie zdobiące kaplice kościołów i budynków państwowych. W katedrze Wawelskiej możemy podziwiać do tej pory wiele realizacji Mehoffera. Jest twórcą polichromii kaplicy skarbca katedralnego oraz witraży w nawach. Artysta aktywnie działał na macierzystej uczelni pełniąc funkcję profesora zwyczajnego, rektora. Był członkiem założycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, należał do międzynarodowych ugrupowań artystycznych. Malarstwo Mehoffera jest esencją bogatej symboliki i dekoracyjności połączonych z doskonałym warsztatem wyniesionym z matejkowskiej szkoły. Początkowo w swej twórczości z lat 90 XIX wieku działał w duchu symbolizmu i postimpresjonizmu. Okres dojrzały przypadł na lata 1895 – 1914. Okres ten w twórczości Mehoffera można nazwać modernistycznym, nacechowany jest silnym liryzmem, dekadenckim i zmysłowym nastrojem. Barwa jest intensywna i nasycona a rysunek giętki i pewny. Szczególnie wyraźnie owa niezwykła secesyjność linii połączona z mistrzowską ornamentyką widoczna jest w malarstwie portretowym. Późniejsza twórczość Mehoffera nacechowana jest rozświetleniem palety a kontur podporządkowany został plamie barwnej. Po 1914 roku malarstwo artysty dominują pejzaże afirmujące piękno natury. Kilkadziesiąt lat twórczości to pasmo sukcesów i prestiżowych zamówień. Mehoffer brał udział w licznych wystawach, był wielokrotnie nagradzany, m.in. we Lwowie (1894), Paryżu (1900) czy St. Luois (1905). Pozostawił po sobie obszerny dziennik oraz korespondencję dzięki, którym możemy dowiedzieć się nie tylko jakim artystą był Mehoffer, ale również człowiekiem.

Nr katalogowy: 15

Józef Mehoffer (1869 - 1946)
Serce Jezusa, 1930 (Chrystus Król)


olej, płótno / 119,5 x 86,5 cm
sygn. śr. d.: Józef Mehoffer
na odwrociu naklejka wystawowa Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” w Krakowie oraz naklejka z odręcznym autorskim zapisem: Józef Mehoffer 1930 / olej / Serce Jezusa / wł. Autora


Estymacja:
2 000 000 - 3 000 000 zł
427 351 - 641 026 EUR
451 468 - 677 201 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 31 maja 2022

31 maja o godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
16 maja - 31 maja 2022 r.
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa czynna:
pn. – pt.: 11.00 – 18.00

sob.: 11.00 – 15.00

 

ZLECENIE LICYTACJI

Licytuj online

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: