Jacek Malczewski - Akt męski stojący, ok. 1873-1877

  • Następny

    Następna praca

    Andrea del Verrocchio według
    - Posąg konny kondottiera Colleoniego, II poł. XIX w.,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

(…) przy takich przymiotach i zdolnościach jakie mu Bóg dał, czas się wybić nad powszednich ludzi. (…) Czcić go jeszcze będą ci co go dziś lekceważą! Jam pewny tego, pewny i Matejko!  – Julian Malczewski
(Kudelska D., Malczewski – Obrazy i słowa, wyd. Wab, Warszawa 2012, s. 42) 

Prezentowana praca pochodzi ewidentnie ze wczesnych lat twórczości Jacka Malczewskiego. Prawdopodobnie jest to rysunek z okresu jego studiów artysty, poza modela jest klasyczna, a rysunek ma cechy studium anatomii. „Akt męski” jest datowany na lata 1873-1877. Talent młodego, artysty został bardzo wcześnie odkryty i to przez samego Jana Matejkę. Jako 17-sto letni chłopak Jacek Malczewski mieszkał w Krakowie gdzie uczył się w gimnazjum oraz był wolnym słuchaczem Szkoły Sztuk Pięknych w klasie profesora Władysława Łuszczkiewicza. W tym okresie również pobierał lekcje rysunku u Leona Piccarda. Sugestią Jana Matejki było, aby Malczewski przerwał naukę w gimnazjum i poszedł prosto na studia w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. Tam kontynuował naukę już jako prawowity student u profesora Władysława Łuszczkiewicza i Feliksa Szynalewskiego, który uczył rysunku. Malczewski był jednak bardzo ambitnym studentem i pobierana nauka na uczelni mu nie wystarczała. Uzupełniał swoją edukację o dodatkowe prywatne zajęcia z rysunku u F. Cynka. W oddziale prowadzonym przez Jana Matejkę uczył się kompozycji, jednak w wyniku konfliktu z mistrzem przerwał naukę w macierzystej uczelni. W 1875 roku Malczewski wyjechał do Paryża aby ćwiczyć swój warsztat w École des Beaux-Arts, uczęszczając do profesora Henri Ernesta Lehmanna. Po dwóch latach powrócił do pracowni Matejki i w 1879 roku ukończył Krakowską Szkołę Sztuk Pięknych. Pomimo że uczeń i mistrz nie w pełni się zgadzali w pojmowaniu artystycznej formy i ekspresji to jednak Matejko bardzo wpłynął na twórczość Malczewskiego.

Biogram artysty

Absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych w klasie Jana Matejki i paryskiej École des Beaux-Arts. Urodził się w 1854 roku w Radomiu. Dzieciństwo spędził w rodzinnym wspólnie ze starszą siostrą Bronisławą urodzoną w 1853 r., młodszym bratem Teodorem urodzonym w 1857 r. i młodszą siostrą Heleną urodzoną w 1861 r. W 1865 roku zmarł brat artysty, co zwróciło jego uwagę w stronę mistycyzmu i duchowości. Wydarzenia Powstania Styczniowego były znamienne dla jego przyszłej twórczości. Wychowany w patriotycznej atmosferze domu rodzinnego oraz kształcony między innymi przez wybitnego literata Alfonsa Dygasińskiego wybitnego pedagoga, uczestnika powstania styczniowego i pisarza pozytywistycznego, Malczewski obierze później wątek patriotyczny za wiodący dla całej swojej twórczości co znajdzie wyraz w obrazach syberyjskich, wielu przedstawieniach Ellenai, ale także licznych symbolach na jego obrazach: kajdanach, jakuckiej czapce, wojskowym szynelu, o którym w przyszłości powie, że był mu wiernym towarzyszem przez całe życie. Już w czasach nauki w gimnazjum Jacek Malczewski poznał Józefa Brandta, który często bywał w Radomiu u swojego wuja Stanisława Lessla. W 1872 r. pokazano Matejce prace młodego Malczewskiego. Jan Matejko skierował list do jego ojca w którym pisał: Rysunki kreślone ręką syna Pańskiego Jacka, zdają się wskazywać i obiecywać niepośledni talent malarski, którego rozwinięcia nie należy może zbyt długo przetrzymywać. Za sprawą tej sugestii w 1873 r. Jacek Malczewski przerwał naukę w gimnazjum i został przyjęty na pierwszy rok studiów w Szkole Sztuk Pięknych. W 1874 r. podczas pobytu w Radomiu namalował swój pierwszy olejny obraz Portret siostry Heleny przy fortepianie. We wczesnym okresie twórczości malował w duchu szkoły Jana Matejki. Były to utrzymane warsztacie akademizmu XIXwiecznego, portrety, sceny rodzajowe i tematy związane z martyrologią Polaków po powstaniu styczniowym (Śmierć Ellenai, Niedziela w kopalni, Na etapie, Wigilia na Syberii).
Od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku tworzył obrazy o treściach symbolicznych z przenikającymi się wątkami patriotycznymi, biblijnymi, baśniowymi, literackimi i alegoryczno-fantastycznymi. Ponadto malował wiele portretów, głównie w pejzażu, oraz wyjątkowo ważnych dla odczytania postaci tego artysty autoportretów. W 1880 podróżował do Włoch. W latach 1884-1885 jako artysta wziął udział w naukowej ekspedycji Karola Lanckorońskiego do Małej Azji. Był także w Grecji i we Włoszech. W latach 1885-1886 przebywał przez kilka miesięcy w Monachium. Po powrocie zamieszkał na stałe w Krakowie, gdzie był przede wszystkim profesorem w Szkole Sztuk Pięknych przekształconej w 1900 roku w Akademię Sztuk Pięknych. Dwukrotnie też mianowany był jej rektorem. Latem 1886 roku na weselu córki profesorostwa Janczewskich artysta poznał Marię Gralewską z którą rok później wziął ślub w kościele Mariackim. Rok później urodziła się im córka Julia, a w 1892 r. Rafał - przyszły malarz. Około 1892 r. i pobytu w Monachium rozpoczyna się w twórczości malarza faza dojrzałego symbolizmu z zawsze obecną problematyką losu, ojczyzny, człowieka, artysty, sztuki. Doświadczenia monachijskie, młodopolska atmosfera Krakowa, a także klimat domu rodzinnego, połączyły się i dojrzały wielkich symbolicznych obrazach MelancholiaBłędne koło. W 1898 r. śmierć matki a jeszcze wcześniej ojca oraz brata odcisnęła mocne, smutne piętno na dziełach Malczewskiego. Refleksja nad życiem, przemijaniem i śmiercią, zostanie uosobiona na obrazach w postaci anioła śmierci – Thanatosa. Około 1900 r. artysta związał się z Marią Balową, która była przez lata największą spośród muz artysty. Miłość ta zaważyła na charakterze twórczości Jacka Malczewskiego, który przedstawiał Marię we wszelkich obliczach - jako dumną Polonię, zwycięską Nike, kuszącą Eurydykę, spokojną Thanathos i zwodniczą chimerę.
Malczewski oprócz pracy na krakowskiej Akademii działał aktywnie w krakowskim środowisku artystyczny i kulturalnym. Należał do Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, której w 1897 r. był współzałożycielem oraz od 1908 r. do Grupy Zero, z którymi licznie wystawiał. W ostatnich latach życia przebywał głównie w Lusławicach i Charzewicach k. Zakliczyna. Pod koniec życia dotknięty ślepotą, zmarł 8 października 1929 r.

Jacek Malczewski (1854 - 1929)
Akt męski stojący, ok. 1873-1877


kredka, papier / 62,7 x 45,5 cm
sygn. l.d.: Jacek Malczewski, na odwrocie okrągła pieczęć z herbem Tarnawa z napisem w otoku: ZE ZBIORÓW MARJI MALCZEWSKIEJ
(Praca posiada espertyzę Elżbiety Charazińskiej z 2016 roku)


Kontakt w sprawie obiektów

galeria@polswissart.pl
tel.: +48 (22) 628 13 67

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: