Polska, kolekcja prywatna Ramat Aviv, Hammersite, aukcja 23.10.2012 , poz. 15748

W latach 60., gdy amerykańska scena artystyczna zdominowana była przez abstrakcję, Betty Dodson pozostawała wierna klasycznej figuracji, tworząc pełne ekspresji akty. Prezentowane dzieło powstało w przełomowym momencie – w roku rozpadu jej małżeństwa z mężem, a zarazem mecenasem. Związek, zawarty w 1959 roku, zapewnił artystce stabilizację i warunki do pracy twórczej, lecz szybko ujawnił głęboką niezgodność w sferze intymnej. Rozczarowanie i depresja skłoniły Dodson do introspekcji, której owocem stała się refleksja nad ideą macierzyństwa i wizją „idealnej” rodziny. Zaczęła tworzyć coraz większe formaty, ciasno przedstawiając na płótnie kłębiące się, piękne nagie ciała. W swoich obrazach konfrontowała się z motywem rodziny: macierzyństwa, relacji matki z córką i synem, a także archetypem rodziny nuklearnej. Malowała madonny obejmujące niemowlęta, piety i pary splecione w miłosnym geście. Perfekcyjnie, niemal rzeźbiarsko wyrysowane sylwety, wydobyte mocnym, iście caravaggiowskim światłocieniem, wypełniały niemal całą przestrzeń obrazu, nadając postaciom grację, powagę i heroiczny charakter. Oferowana scena matki pochylającej się nad dzieckiem – dopracowana technicznie, a zarazem poruszająca emocjonalnie – jest świadectwem krytycznego momentu w twórczości Dodson. To właśnie wówczas artystka żegnała się z romantyczną wizją małżeństwa by wkrótce odkryć własną seksualność i otworzyć nowy, erotyczny rozdział w swojej sztuce.

Betty Dodson była malarką, seksualną edukatorką i aktywistką, pionierką w amerykańskim nurcie feministycznej sztuki erotycznej oraz twórczynią głośnego dziś terminu „sex-positivity”. Swoją drogę artystyczną rozpoczęła w 1950 roku, przenosząc się do Nowego Jorku i podejmując pracę jako ilustratorka reklamowa producentów bielizny. Miała wyjątkową lekkość rysunku i niesamowity talent, który postanowiła dalej rozwijać. W 1952 roku zapisała się do Art Students League, gdzie przez trzy kolejne lata uczyła się warsztatu malarza. Opanowała do perfekcji studium z aktu, a jej prace przyrównywano do dzieł włoskich mistrzów renesansu. W 1956 roku wyjechała do Paryża, gdzie zetknęła się ze sztuką abstrakcyjną, która na chwilę pociągnęła ją w kierunku eksperymentów formalnych, geometryzacji brył i większej prostoty. Dalej malowała akty, ale zajęła się też pejzażem. W 1959 roku poślubiła swojego mecenasa i powróciła do klasycznej stylistyki. Zrealizowała wówczas m.in. serię kartek bożonarodzeniowych, ukazujących ją i męża bez ubrania, w różnych ujęciach nawiązujących do biblijnej ikonografii Adama i Ewy czy scen mitologicznych. Wraz z rozpadem małżeństwa, jej ekspresja twórcza mocno dojrzała. Forma stała się miękka, wysublimowana, zaznaczona mocnym światłocieniem, a figury nabrały muskulatury bliskiej sztuce Michała Anioła, ciasno wypełniając wąski kadr kompozycji. Przez chwilę głównym tematem prac artystki stało się macierzyństwo i motyw piety. Z racji, iż swoich bohaterów zawsze malowała nago – jej twórczość szybko skategoryzowano jako erotyczną. Pod koniec lat 60. wraz z szalejącą rewolucją seksualną, w sztuce Dodson zaczęły wybrzmiewać coraz odważniejsze nuty. Tematykę miłości matczynej czy rodzicielskiej w pełni zastąpiły sceny seksualne. Jednocześnie artystka zaangażowała się w prowadzenie kobiecych warsztatów, ucząc masturbacji i przeżywania przyjemności. W 1968 roku, w nowojorskiej galerii Wickersham, miała miejsce jej pierwsza wystawa indywidualna. Dodson pokazała na niej rysunki przedstawiające pary heteroseksualne w trakcie intymnych zbliżeń. Dwa lata później wystawiła kolejną serię prac, tym razem podejmujących temat kobiecej i męskiej masturbacji, wywołując społeczny skandal. W 1973 roku zrealizowała serię ilustracji na podstawie kontrowersyjnego dramatu erotycznego „Ostatnie tango w Paryżu” w reżyserii Bernardo Bertolucciego. W tym samym roku pokaz jej dzieł zorganizowało International Museum of Erotic Art. Potrzebę kreacji artystycznej Dodson coraz częściej przekuwała jednak w prowadzenie kobiecych kręgów i warsztatów dotyczących edukacji seksualnej. Przełamując z wielką śmiałością tematy tabu, stała się ikoną kobiecego wyzwolenia seksualnego. W 1987 roku wydała książkę pt. „Sex for One: The Joy of Self-Loving”, która została międzynarodowym bestsellerem.