Warszawa, kolekcja prywatna Warszawa, depozyt w Muzeum Historycznym m.st. Warszawy

Projekt do oferowanej rzeźby powstał w warszawskiej pracowni Karola Tchorka w 1958 roku. Artysta, który regularnie i z sukcesem uczestniczył w konkursach na realizacje publiczne, wykonał go dla klubu krytyki filmowej SDP. Wykonywane na podstawie projektu statuetki wręczane były od lat 50. do końca lat 70. podczas Lubuskiego Lata Filmowego. Ostatni raz Syrenka Warszawska przyznana została w 1980 roku. Kameralna forma przedstawia symbol stolicy – warszawską syrenkę. Bryła jest zwarta, masywna, lekko kanciasta. W rzeźbie tej przebrzmiewają echa stylistyki socrealistycznej, która akcentowała przymioty takie jak moc, siła. Oferowana statuetka wykonana została w 1965 roku jako nagroda w kategorii najlepszy film długometrażowy dla twórców filmu „Pierwszy dzień wolności” w reżyserii Aleksandra Forda, o czym informuje plakieta znajdująca się na cokole rzeźby. Pracownia Karola Tchorka przy ulicy Smolnej w Warszawie na stałe wpisała się w historię miasta jako jedno z najbardziej fascynujących miejsc. W całości zaprojektowana i urządzona przez artystę łączyła w sobie funkcje mieszkania i archiwum, atelier i salonu wystawowego, w którym kwitło artystyczne i towarzyskie życie stolicy. W takim kontekście można odczytywać twórczość Karola Tchorka, który choć warszawiakiem z urodzenia nie był wybrał Warszawę i jej w znacznej mierze poświęcił swoją artystyczną działalność.

Karol Tchorek urodził się w Serocku. Jako niespełna szesnastoletni chłopak uczestniczył w wojnie 1920 roku. Pozostał w Warszawie, gdzie w 1926 roku ukończył Warszawską Szkołę Sztuk Zdobniczych i Malarstwa a następnie, w 1938 roku, Akademię Sztuk Pięknych. Od 1929 roku pozostawał członkiem Spółdzielni Rzeźbiarskiej „Forma”. W 1932 roku był stypendystą Funduszu Kultury Narodowej. W czasie studiów brał udział w licznych konkursach, m.in. na projekt sarkofagu Józefa Piłsudskiego (1937-38). Do przedwojennych realizacji Tchorka należą rzeźby „Kurpianka” (1933), „Kolędnicy i „Portret matki” (1934), „dziecko leżące” (1938). W czasie okupacji prowadził Salon Sztuki „Nike” w Warszawie. W czasie wojny stracił obydwie pracownie – na warszawskim Powiślu i w Broku nad Bugiem oraz wspomniany Salon Sztuki, który wznowił działalność w latach 1945-1951. Po wojnie Tchorek powrócił do działalności rzeźbiarskiej i brał udział w konkursach. W 1949 wygrał ogłoszony rok wcześniej konkurs SARP-u na projekt tablic „Miejsc Straceń i Walki z Faszyzmem”, które upamiętniały miejsca walk i męczeństwa. Tablic powstało około dwustu. Od 1950 roku aż do śmierci w 1985 artysta tworzył w pracowni przy ul. Smolnej 36 w Warszawie. Wraz z wyposażeniem, archiwum i kolekcją rzeźb została wpisana do rejestru zabytków w 1990 roku. Pracownia Tchorka jako jedna z pierwszych została w 2014 roku włączona do grona Warszawskich Historycznych Pracowni Artystycznych a od 2022 roku opiekę nad nią sprawuje Muzeum Warszawy. To w tej pracowni powstały najważniejsze powojenne realizacje artysty: płaskorzeźba „Kobieta z dzieckiem” (inaczej „Macierzyństwo”, 1952), „Warszawska Syrenka” (1958) – statuetka nagrody klubu krytyki filmowej SDP, kamienna rzeźba „Warszawska Jesień” (1975), która stoi na tyłach Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie.