Aukcje
Wystawy
Obrazy galerii
Zaproponuj obiekt
KUP SPRZEDAJ Usługi
Inspiracje
O nas
Kontakt
pl
pl
en
pln
pln
eur
usd
chf
12.

Józef Mehoffer
(1869-1946)

Św. Sabina, 1908 (Karton do witraża kaplicy zamkowej w Chenaleyres)

akwarela, karton / 165,5 x 80,9 cm

sygn. u dołu: Józef Mehoffer 1908

Cena wywoławcza:
900 000 
Estymacja:
1 200 000 - 1 700 000 
Cena wylicytowana:
1 100 000 
12.

Józef Mehoffer
(1869-1946)

akwarela, karton / 165,5 x 80,9 cm

sygn. u dołu: Józef Mehoffer 1908

Podatki i opłaty

  • Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna.
    Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 20%.

Warszawa, kolekcja prywatna.
Kraków, depozyt w Muzeum Narodowym w Krakowie.
Kraków, kolekcja dr. Zbigniewa Mehoffera.

Kraków, Muzeum Narodowe w Krakowie, Józef Mehoffer, listopad – grudzień 1964.
Warszawa, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Józef Mehoffer, czerwiec – sierpień 1935.
Katowice, Muzeum Historii Katowic, Wystawa polskiej sztuki religijnej na Śląsku, maj – czerwiec 1931.
Kraków, Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych, XIII. Wystawa Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, 20 marca – 30 kwietnia 1909.

Żmudziński J., Józef Mehoffer. Opus Magnum [katalog wystawy], Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2000, s. 228.

Józef Mehoffer [katalog wystawy], Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 1964, nr kat. 132, s. 110-111.
Józef Mehoffer [katalog wystawy], Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Warszawa 1935, nr kat. 68, s. 19.
Wystawa polskiej sztuki religijnej na Śląsku [katalog tymczasowy], Związek Artystów Plastyków na Śląsku, Katowice 1931, nr kat. 366, s. 27. XIII.
Wystawa Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” [katalog wystawy], wyd. TPSP, Kraków 1909, poz. 75.

Akwarela „Św. Sabina” stanowi projekt do jednego z mniej znanych, lecz niezwykle przejmujących dzieł Józefa Mehoffera – witraża stworzonego na zamówienie do kaplicy zamkowej w Chenaleyres, niedaleko Fryburga w Szwajcarii. Kompozycja przedstawia tytułową św. Sabinę, rzymską męczennicę z pierwszych wieków chrześcijaństwa, w chwili mistycznej wizji swojej przyszłej śmierci. Święta ukazana została frontalnie, w monumentalnej, niemal posągowej pozie, ubrana w białą tunikę i czerwoną szatę wierzchnią, z czarnym welonem spływającym z głowy na plecy. Rozchylając ręce na boki, kobieta obejmuje liść palmowy, symbolizujący triumf ducha, i pionowo wzniesiony miecz – narzędzie jej męczeństwa. W tle, po lewej stronie, widnieje postać św. Serafiny – spowitej w biel, z ramionami wzniesionymi ku kielichowi z hostią, zamkniętemu w promienistej aureoli. Górną partię obrazu wieńczy łuk z bogatym ornamentem secesyjnie stylizowanych róż, korespondujący z fantazyjnymi wazonami kwiatów i inskrypcją „S. SABINE” u dołu kompozycji. Wykonany według kartonu witraż zamówiony został przez Julesa Maxime’a Reponda – wybitną postać życia publicznego Fryburga, profesora prawa rzymskiego, dziennikarza, polityka i dowódcę Papieskiej Gwardii Szwajcarskiej. Repond, który w 1905 roku nabył zamek Chenaleyres, zlecił wykonanie witraża Mehofferowi u schyłku 1907 roku. Temat miał charakter osobisty: związany był z przedwczesną śmiercią jego córki Sabiny, zmarłej w 1899 roku. Zgodnie z przekazem, artysta miał otrzymać jej fotografię, by nadać postaci świętej rysy zmarłej. Tym samym, duchowa wymowa kompozycji splata się z prywatnym gestem pamięci, czyniąc z dzieła nie tylko wizję religijną, ale również subtelny, artystyczny akt żałoby. Święta Sabina – patronka Rzymu oraz opiekunka wdów, gospodyń domowych i kobiet z trudnościami małżeńskimi – w ujęciu Mehoffera ukazana została jako pełna godności i wewnętrznego skupienia. Jest ona nie tylko symbolem duchowego uniesienia, ale również wzorem siły i wytrwałości w cierpieniu. Artysta, z charakterystyczną dla siebie secesyjną elegancją, połączył delikatność formy z głębią znaczeń, tworząc obraz zarazem mistyczny i monumentalny, jak i przejmująco intymny. Jak pisał sam Repond w 1912 roku na łamach „Fribourg artistique”: „To mało znane dzieło niezrównanego artysty przynosi mu nie mniejszą chwałę niż wielkie okna u Św. Mikołaja.” Powstały w okresie pełnej dojrzałości twórczej projekt jest nie tylko przykładem wybitnego warsztatu Mehoffera w zakresie sztuki witrażowej, ale i unikalnym świadectwem relacji pomiędzy artystą a osobistą historią fundatora – pełnym szlachetności, powagi i liryzmu obrazem pamięci, który niepostrzeżenie przechodzi w modlitwę.

A rzeczywistą prawdą w sztuce jest wierność zamierzonemu celowi, szczerze artystycznemu i świadomość siebie.

– Józef Mehoffer (Mehoffer J., Uwagi o sztuce i jej stosunku do natury, w: „Przegląd Polski”, 1897, t. 4 (124), R. XXXI, s. 28.)

 

Józef Mehoffer – malarz, rysownik, grafik – był czołowym reprezentantem sztuki Młodej Polski. Urodził się w 1869 roku w Krakowie. Ojciec przedwcześnie go osierocił, pozostawiając tylko pod opieką matki. W okresie studenckim artysta kształcił się na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz równolegle w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Był uczniem m.in. Jana Matejki. Podczas lat nauki uczestniczył w pracach restauratorskich w Kościele Mariackim w Krakowie, co miało silny wpływ na jego przyszłą twórczość. Zainteresował się wtedy witrażami i dekoracyjnym malarstwem ściennym, odgadując tym przyszłe tendencje w sztuce.

Naukę artystyczną kontynuował w Wiedniu oraz w Paryżu – kolejno w Académie Julian, École Nationale des Arts Décoratifs, a następnie w Académie Colarossi i École Nationale des Beaux-Arts. Dłuższy pobyt we Francji wykorzystał Mehoffer do licznych podróży, m.in. do Włoch, Niemiec i Szwajcarii. W Paryżu artysta dzielił pracownię ze Stanisławem Wyspiańskim, również uczniem Matejki. Obu twórców połączyła przyjaźń, ale i rywalizacja – uczestniczyli bowiem w tych samych konkursach, m.in. na kurtynę Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie w 1891 roku czy na witraże do łacińskiej katedry we Lwowie w 1894 roku. Obaj ostatecznie wypracowali własną, indywidualną stylistykę – Wyspiański stał się prekursorem polskiego ekspresjonizmu zaś Mehoffer stworzył formułę dekoracyjności w oparciu o secesyjną stylistykę.

W Paryżu artysta poznał swoją przyszłą żonę Jadwigę Jankowską, którą wielokrotnie przedstawiał na swoich obrazach. Zasłynął projektami witraży do kolegiaty św. Mikołaja we Fryburgu, a także do wielu świątyń na terenie Polski. Wykonywał monumentalne polichromie zdobiące kaplice kościołów i budynków państwowych. W Katedrze Wawelskiej możemy podziwiać do tej pory wiele jego realizacji. Jest twórcą polichromii kaplicy skarbca katedralnego oraz witraży w nawach.

Artysta aktywnie działał na macierzystej uczelni pełniąc funkcję profesora zwyczajnego i rektora. Był członkiem założycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, należał do międzynarodowych ugrupowań artystycznych. Malarstwo Mehoffera jest esencją bogatej symboliki i dekoracyjności połączonych z doskonałym warsztatem wyniesionym z matejkowskiej szkoły. Początkowo w swej twórczości z lat 90. działał w duchu symbolizmu i postimpresjonizmu. Okres dojrzały przypadł na lata 1895-1914. Etap ten w twórczości Mehoffera można nazwać modernistycznym, bowiem nacechowany jest silnym liryzmem oraz dekadenckim i zmysłowym nastrojem. Barwa jest intensywna i nasycona, a rysunek giętki i pewny. Jego niezwykła secesyjność linii połączona z mistrzowską ornamentyką szczególnie widoczne są w malarstwie portretowym. Późniejsza twórczość Mehoffera nacechowana jest rozświetleniem palety, a kontur podporządkowany zostaje plamie barwnej. Po 1914 roku w jego dziełach zaczynają dominować pejzaże afirmujące piękno natury. Kilkadziesiąt lat twórczości Mehoffera to pasmo sukcesów i prestiżowych zamówień. Malarz brał udział w licznych wystawach, był wielokrotnie nagradzany, m.in. we Lwowie (1894), Paryżu (1900) czy St. Luois (1905). Pozostawił po sobie obszerny dziennik oraz korespondencję, dzięki którym możemy dowiedzieć się nie tylko jakim był artystą, ale również człowiekiem.