14. Jacek Malczewski - PORTRET MĘŻCZYZNY NA TLE PEJZAŻU

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Jacek Malczewski
    - PORTRET MARII HEYDEL Z BONARSKICH, 1892

  • Następny

    Następna praca

    Jacek Malczewski
    - PORTRET MICHALINY JANOSZANKI, 1916

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Przez całe swoje twórcze życie Jacek Malczewski malował osoby ze swojego otoczenia, znane i mniej znane. Zostawił nam wizerunki wybitnych uczonych, malarzy, pisarzy, artystów, przemysłowców i portrety osób bliżej nieokreślonych, które jednak przez to, że są bohaterami jego obrazów urastają do rangi osób ważnych i znamiennych. Pracował zawsze według skrystalizowanego schematu, w którym głównym motywem jest postać ludzka malowana do pasa, czasem w popiersiu. Dominującym elementem nad całym obrazem jest zawsze głowa człowieka i wyraz ludzkiej twarzy. Dopracowany jest w nich najmniejszy szczegół: ruch, nachylenie, grymas, spojrzenie, gest, tak, że ów szczegół staje się głównym środkiem wypowiedzianej myśli artystycznej. Portretowani Malczewskiego są zazwyczaj zapatrzeni, zasłuchani w jakieś odgłosy ze świata, jak pisał Adam Heydel "o wspaniale wydobytej, pięknej, polskiej rasie". Cechą charakterystyczną są stroje postaci. Najczęściej są to kostiumy historyczne lub fantastyczne stylizacje będące wytworem wyobraźni artysty. Drugim stałym elementem portretów jest krajobraz, który staje się akompaniamentem do osobowości przedstawianego człowieka. Niewątpliwie jest on uzupełnieniem obrazu, mówiącego o człowieku, o jego życiu i duszy. Pejzaż jest zawsze ukazany w pewnej stylizacji, zachowując elementy realizmu i właściwie zawsze jest polski: polska wieś w tle, polski dwór, polski las, polskie pola i drogi. Ale co najważniejsze, elementy pejzażu nie mają tylko swoistego znaczenia; płotek, słup telegrafi czny, zagajnik czy prosta dróżka są motywami najczęściej z dzieciństwa lub też tymi motywami, które łączą się ze wspomnieniami artysty. Pejzaż malował artysta zawsze z pamięci. Częstym motywem były też elementy zaczerpnięte z mitologii greckiej. To przedziwne pomieszanie realistycznych elementów z wytworami wyobraźni sprawia, że drugi plan portretów jest niemalże oddzielnym dziełem sztuki, powiązanym z osobą portretowaną, ale opowiadającym swoją historię, snującym swoją bajkę. W prezentowanej pracy z 1920 roku sportretowany został dostojny mężczyzna w dojrzałym wieku. W białej koszuli, z narzuconym na ramiona płaszczem, jest w drodze. Lekko oparty o ozdobny koniec laski zdaje się na chwilę odpoczywać, zapatrzony w coś przed nim czule i z tkliwością. Z całej postaci mężczyzny bije niespotykany spokój i elegancja. Mamy nieodparte wrażenie, że portretowany jest osobą mądrą i doświadczoną i niewątpliwie dystyngowaną. W pejzażu na drugim planie szeroko rozciąga się równina z widoczną po lewej stronie drogą. Podąża nią postać odziana w rzymskie szaty z harfą – symbolem poezji, śpiewu, tańca i czystości, ale też biblijnym symbolem proroctwa. Po prawej stronie, w partii nieba chmury układają się w postać dziwnego stwora, strasznego i pięknego zarazem, który stanowi przeciwwagę dla spokojnej postaci z harfą po prawej stronie. Praca powstała w jasnej, ciepłej tonacji, przywodzi na myśl niemalże niebiańską stylistykę, jednocześnie tchnąc niesamowitym spokojem. Należy do najbardziej poszukiwanych prac artysty, z serii obrazów osobistych, w których najważniejszy jest własny stosunek twórcy do portretowanego i wynikający stąd charakter pracy.

Proweniencja

Warszawa, kolekcja prywatna
Gdańsk, kolekcja prywatna
Nowy Jork, kolekcja Ewy i Wojciecha Fibaków
Paryż, 1979 – kolekcja J. Studzińskiej

Wystawiany

Muzeum Narodowe w Warszawie, Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków oprac. Wł. Jaworska, 1992.
Muzeum Narodowe w Poznaniu, Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków oprac. Wł. Jaworska, 1992.
Muzeum Narodowe w Krakowie, Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków oprac. Wł. Jaworska, 1992.
Muzeum Narodowe w Szczecinie, Polski Paryż. Ecole de Paris. Kolekcja Wojciecha Fibaka, 1999.

Reprodukowany

Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków [katalog wystawy], Muzeum Narodowe, oprac. Wł. Jaworska, Warszawa-Poznań-Kraków, 1992, s. 20.
Polski Paryż. Ecole de Paris. Kolekcja Wojciecha Fibaka [katalog wystawy], Muzeum Narodowe w Szczecinie, 1999, s. 48.
katalog aukcji Domu Aukcyjnego Polswiss Art, 15.10.2000, poz. 15.
katalog aukcji Domu Aukcyjnego Desa Unicum, 2008
katalog aukcji Domu Aukcyjnego Polswiss Art, 18.06.2013, poz. 8.

Biogram artysty

Absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych w klasie Jana Matejki i paryskiej École des Beaux-Arts. Urodził się w 1854 roku w Radomiu. Dzieciństwo spędził w rodzinnym wspólnie ze starszą siostrą Bronisławą urodzoną w 1853 r., młodszym bratem Teodorem urodzonym w 1857 r. i młodszą siostrą Heleną urodzoną w 1861 r. W 1865 roku zmarł brat artysty, co zwróciło jego uwagę w stronę mistycyzmu i duchowości. Wydarzenia Powstania Styczniowego były znamienne dla jego przyszłej twórczości. Wychowany w patriotycznej atmosferze domu rodzinnego oraz kształcony między innymi przez wybitnego literata Alfonsa Dygasińskiego wybitnego pedagoga, uczestnika powstania styczniowego i pisarza pozytywistycznego, Malczewski obierze później wątek patriotyczny za wiodący dla całej swojej twórczości co znajdzie wyraz w obrazach syberyjskich, wielu przedstawieniach Ellenai, ale także licznych symbolach na jego obrazach: kajdanach, jakuckiej czapce, wojskowym szynelu, o którym w przyszłości powie, że był mu wiernym towarzyszem przez całe życie. Już w czasach nauki w gimnazjum Jacek Malczewski poznał Józefa Brandta, który często bywał w Radomiu u swojego wuja Stanisława Lessla. W 1872 r. pokazano Matejce prace młodego Malczewskiego. Jan Matejko skierował list do jego ojca w którym pisał: Rysunki kreślone ręką syna Pańskiego Jacka, zdają się wskazywać i obiecywać niepośledni talent malarski, którego rozwinięcia nie należy może zbyt długo przetrzymywać. Za sprawą tej sugestii w 1873 r. Jacek Malczewski przerwał naukę w gimnazjum i został przyjęty na pierwszy rok studiów w Szkole Sztuk Pięknych. W 1874 r. podczas pobytu w Radomiu namalował swój pierwszy olejny obraz Portret siostry Heleny przy fortepianie. We wczesnym okresie twórczości malował w duchu szkoły Jana Matejki. Były to utrzymane warsztacie akademizmu XIXwiecznego, portrety, sceny rodzajowe i tematy związane z martyrologią Polaków po powstaniu styczniowym (Śmierć Ellenai, Niedziela w kopalni, Na etapie, Wigilia na Syberii).
Od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku tworzył obrazy o treściach symbolicznych z przenikającymi się wątkami patriotycznymi, biblijnymi, baśniowymi, literackimi i alegoryczno-fantastycznymi. Ponadto malował wiele portretów, głównie w pejzażu, oraz wyjątkowo ważnych dla odczytania postaci tego artysty autoportretów. W 1880 podróżował do Włoch. W latach 1884-1885 jako artysta wziął udział w naukowej ekspedycji Karola Lanckorońskiego do Małej Azji. Był także w Grecji i we Włoszech. W latach 1885-1886 przebywał przez kilka miesięcy w Monachium. Po powrocie zamieszkał na stałe w Krakowie, gdzie był przede wszystkim profesorem w Szkole Sztuk Pięknych przekształconej w 1900 roku w Akademię Sztuk Pięknych. Dwukrotnie też mianowany był jej rektorem. Latem 1886 roku na weselu córki profesorostwa Janczewskich artysta poznał Marię Gralewską z którą rok później wziął ślub w kościele Mariackim. Rok później urodziła się im córka Julia, a w 1892 r. Rafał - przyszły malarz. Około 1892 r. i pobytu w Monachium rozpoczyna się w twórczości malarza faza dojrzałego symbolizmu z zawsze obecną problematyką losu, ojczyzny, człowieka, artysty, sztuki. Doświadczenia monachijskie, młodopolska atmosfera Krakowa, a także klimat domu rodzinnego, połączyły się i dojrzały wielkich symbolicznych obrazach MelancholiaBłędne koło. W 1898 r. śmierć matki a jeszcze wcześniej ojca oraz brata odcisnęła mocne, smutne piętno na dziełach Malczewskiego. Refleksja nad życiem, przemijaniem i śmiercią, zostanie uosobiona na obrazach w postaci anioła śmierci – Thanatosa. Około 1900 r. artysta związał się z Marią Balową, która była przez lata największą spośród muz artysty. Miłość ta zaważyła na charakterze twórczości Jacka Malczewskiego, który przedstawiał Marię we wszelkich obliczach - jako dumną Polonię, zwycięską Nike, kuszącą Eurydykę, spokojną Thanathos i zwodniczą chimerę.
Malczewski oprócz pracy na krakowskiej Akademii działał aktywnie w krakowskim środowisku artystyczny i kulturalnym. Należał do Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, której w 1897 r. był współzałożycielem oraz od 1908 r. do Grupy Zero, z którymi licznie wystawiał. W ostatnich latach życia przebywał głównie w Lusławicach i Charzewicach k. Zakliczyna. Pod koniec życia dotknięty ślepotą, zmarł 8 października 1929 r.

Nr katalogowy: 14

Jacek Malczewski (1854 - 1929)
PORTRET MĘŻCZYZNY NA TLE PEJZAŻU, 1920


olej, płótno / 60 x 93 cm
sygn. p.d: J Malczewski 1920


Cena wywoławcza:
380 000 zł
89 623 EUR
105 556 USD

Estymacja:
450 000 - 550 000 zł
106 133 - 129 717 EUR
125 000 - 152 778 USD

Cena sprzedaży:
450 000 zł
106 133 EUR
125 000 USD

AUKCJA DZIEŁ SZTUKI 12 GRUDNIA 2017

12 grudnia, 2017 r. godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa przedaukcyjna:
17 listopada - 12 grudnia, 2017 r.
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Kontakt w sprawie obiektów:

galeria@polswissart.pl
tel.: +48 (22) 628 13 67

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: