11. Alfred Wierusz-Kowalski - Wyprawa na niedźwiedzia, przed 1889

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Wojciech Kossak
    - Zabawa w ogrodzie w manierze fête galante, 1882,

  • Następny

    Następna praca

    Alfred Wierusz-Kowalski
    - Wilk, lata 80. XIX w.,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Obraz „Wyprawa na niedźwiedzia”to mistrzowska kompozycja, którą cechuje dostojna niemalże statyczność nie pozbawiona tak charakterystycznej dla Wierusza- Kowalskiego narracyjności. Na pierwszym planie widzimy mężczyznę siedzącego na koniu, spokojnie palącego fajkę. Jedynie broń przewieszona przez jego ramie sugeruje cel przedsięwziętej wyprawy. Towarzyszące mu psy również nie sprawiają wrażenia szczególnie zaniepokojonych. Dopiero w drugim planie artysta wprowadza element dynamiczny. Postawę drugiego jeźdźca cechuje większe zdeterminowanie, pogania on konia, ale nie znamy jego intencji. Może chce jedynie pokonać wzniesienie? A może dostrzegł już coś, co umknęło chwilowo bohaterowi pierwszego planu? Nie o sam cel wyprawy chodziło tu Wieruszowi-Kowalskiemu lecz o pokazanie obyczajowości wsi i jej rytuałów. Jak żaden inny malarz potrafił ową codzienność pokazać w sposób malowniczy, na wpół baśniowy nadając scenom atmosfery tajemniczości. Jest to jeden z najbardziej charakterystycznych rysów malarstwa tego wielkiego artysty wyraźnie widoczny w oferowanej pracy „Wyprawa na niedźwiedzia”. Nastrojowość kompozycji zbudował tu Wierusz w oparciu o niezwykle umiejętnie oddane światło, którego źródłem jest z jednej strony ledwo przebijające się zza ciężkich chmur zimowe słońce, z drugiej zaś rozproszony chłodny blask emitowany przez pokrywę śnieżną spowijającą cały krajobraz. Oferowana kompozycja oraz inne jej pokrewne, które wpisać można w szerszy nurt scen rodzajowych, pozbawione są kontrastu pomiędzy dramatyzmem przedstawienia a urodą otaczającego świata, która pozostaje cechą charakterystyczną dla chociażby malowanych przez artystę napadów wilków. W „Wyprawie na niedźwiedzia” krajobraz dopowiada historię będąc równorzędnym elementem artystycznej narracji. 

            Praca ma kompozycję zamkniętą. Jej pionowy format podkreśla portretowy charakter obrazu. Kontrast pomiędzy ciemną sylwetką jeźdźca a wszechobecną bielą śniegu dodatkowo wydobywa postać męską. Spowolniony ruch całej sceny rozgrywa się na osi zbudowanej w głąb obrazu, co potęguje jego wieloplanowość zaznaczoną przez kolejne wzniesienia.        Wieloplanowość ta odkrywa przed widzem cudowny pejzaż zimowy. Pagórki pokryte śniegiem odróżniają się między sobą i niebem jedynie walorem szarości. W obrazie „Wyprawa na niedźwiedzie”talent warsztatowy Wierusza-Kowalskiego możemy dostrzec w niezwykłej swobodzie malowania zwierząt oraz w przywiązaniu do detalu, jak na przykład subtelnie budujących atmosferę ciszy gałęzi przykrytych śniegiem.

            Oferowana kompozycja odarta jest z atmosfery zbliżającego się, być może nawet brutalnego, starcia z dzikim zwierzem. Wierusz-Kowalski prowadzi narrację w taki sposób by uwaga widza skupiła się raczej na malowniczości powszedniego na wsi rytuału czyniąc zeń scenę niemalże fantastyczną choć nie pozbawioną realizmu.

Artysta lubił powtarzać motywy prac, które były popularne wśród miłośników sztuki. Tworząc nowe wersje obrazów, zmieniał format, rozmiar płótna, detale prezentowanego przedstawienia. W muzeum Stedelijk w Amsterdamie znajduje się podobna kompozycja do „Wyprawy na Niedźwiedzia”datowana na 1880 rok. Z kolei w znakomitej kolekcji Muzeum w Suwałkach znajduje się obraz „Jeźdźcy wśród śniegów” (znany też jako „Czerkiesi”), również powtarzający motyw wyprawy w tym samym ujęciu kompozycyjnym. Prezentowana na aukcji praca jest najbardziej dopracowaną rozbudowaną i dopracowaną wersją tego motywu. Według Elizy Ptaszyńskiej jest to jedna z najlepszych, najwspanialszych prac Alfreda Wierusza- Kowalskiego. Do niedawna znana była miłośnikom sztuki jedynie z reprodukcji drzeworytu, który ukazał się w XIX wieku w magazynie Biesiada Literacka (1889, nr 39) z tytułem Wyprawa na niedźwiedzia, a następnie w Tygodniku Ilustrowanym, (1889, nr 331, s. 279) pod tytułem Powrót Hucułów z polowania na niedźwiedzie z notatką: „rysunek obrazu Alfreda Wierusza-Kowalskiego”.

Proweniencja

Muzeum Okręgowe w Suwałkach, depozyt
Poznań, kolekcja prywatna
Bonhams Londyn, aukcja 28.09.2016, poz. 26.
USA, kolekcja prywatna
USA, kolekcja Dr. Samuela Erwinga
Pensylwania, Ardmore, McClees Galleries

Reprodukowany

Ptaszyńska E., Alfred Wierusz-Kowalski, wyd. BOSZ, Olszanica 2017, s. 89.
„Biesiada Literacka” nr 39, 1889, s. 201.
„Tygodnik Ilustrowany” nr 331, 1889, s. 281 (jako Powrót Hucułów z polowania na niedźwiedzia).

Biogram artysty

Alfred Wierusz Kowalski był jednym z najbardziej znanych przedstawicieli szkoły monachijskiej w malarstwie polskim. Jest jednocześnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych twórców na rynku antykwarycznym, cieszący się ciągle niesłabnącym zainteresowaniem kolekcjonerów. Urodził się w Suwałkach, studiował w Warszawie, Dreźnie, Pradze i Monachium, by w tym ostatnim na stałe osiąść w roku 1873. Największą inspiracją artysty była niewątpliwie nauka w prywatnej pracowni pod kierunkiem Józefa Brandta, czego echa powracają w całej niemalże twórczości Kowalskiego. Nie bez znaczenia była również przyjaźń z Władysławem Czachórskim i Janem Chełmińskim a do jego nieoficjalnych uczniów należeli m.in.: Olga Boznańska, Czesław Tański, Henryk Weyssenhoff , Michał Wywiórski i Karol Wierusz-Kowalski (stryjeczny bratanek). Pomimo zagranicznej sławy nie zapominał o Polsce wysyłając wiele swoich obrazów na krajowe wystawy. Był laureatem licznych wyróżnień, w 1890 roku otrzymał m.in. honorową profesurę Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Płótna autorstwa Wierusza Kowalskiego zdobiły kolekcję Prinzregenta Luitpolda oraz znajdywały się w zbiorach monachijskiej Nowej Pinakoteki jak również w Dreźnie, Berlinie i Warszawie. Znaczną część stanowiły również zbiory kolekcji prywatnych zarówno europejskich jak i amerykańskich. Niewątpliwie jednym z najważniejszych miejsc związanych z Wieruszem Kowalskim w Polsce są Suwałki. Już w 1956 roku powstało tam Muzeum, dzięki którego działalności propagatorskiej przywrócona została pamięć o wielkim malarzu. W pomoc Muzeum włączyli się spadkobiercy Wierusza Kowalskiego. Ten symboliczny powrót artysty do rodzinnego miasta ukoronowała monograficzna wystawa otwarta z okazji jubileuszu pierwszego 10-lecia Muzeum (1966). W 1974 roku została zainaugurowana stała galeria poświęcona Alfredowi Wieruszowi Kowalskiemu gromadząca – wśród licznych pamiątek po malarzu – liczną spuściznę artystyczną w postaci obrazów olejnych, rysunków i szkiców.  

Nr katalogowy: 11

Alfred Wierusz-Kowalski (1849 - 1915)
Wyprawa na niedźwiedzia, przed 1889


olej, płótno / 102 x 73 cm
sygn. l.d.: A. Wierusz-Kowalski, na odwrocie nalepka McClees Galleries w Ardmore (Pensylwania)


Estymacja:
900 000 - 1 200 000 zł
209 791 - 279 721 EUR
232 559 - 310 078 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 10 grudnia 2019

Aukcja:
10 grudnia 2019 r. godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa przedaukcyjna:
22 listopada - 10 grudnia 2019 r.
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Kontakt w sprawie obiektów:

galeria@polswissart.pl
tel.: +48 (22) 628 13 67

ZLECENIE LICYTACJI

Licytuj online

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: