27. Wlastimil Hofman - Anioł opiekun, 1922

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Zakopiańska Szkoła
    - Macierzyństwo, ok. 1935,

  • Następny

    Następna praca

    Tadeusz Styka
    - Jesienny pejzaż,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Wlastimil Hofman wypracowanej w okresie młodopolskim stylistyce pozostał wierny do końca swej działalności artystycznej. Decydujący wpływ na ukształtowanie się postawy twórczej artysty miała symbolistyczna sztuka Jacka Malczewskiego, za którego kontynuatora był uważany jeszcze za życia. W okresie międzywojennym jego malarstwo przesiąknięte było mistycyzmem wypływającym z głębokiej religijności. Sam Hofman swą twórczośc postrzegał jako „służbę Bożą”, podejmując tradycyjne motywy ikonografii religijnej w ludowym kostiumie. Do dzieł wybitnych należą wizerunki Madonny z Dzieciątkiem Jezus i wizerunki świętego Jana Chrzciciela. Obok scen stricte religijnych Hofman podejmował w tamtym okresie również wątki baśniowo-fantastyczne oraz odwoływał się do tradycji antycznych. Malarstwo jego oparte było na narracyjności, koncentrując się na anegdocie i teatralizacji przedstawień.  

Wlastimil Hofman sam o sobie mówił, że jest „malarzem myśli i przeżyć”. I rzeczywiście, konsekwentne pod względem stylistyki malarstwo artysty nie pozostawało obojętne na zmieniającą się gwałtownie rzeczywistość, w której przyszło mu żyć i tworzyć. W okresie pierwszej wojny światowej obrazy Hofmana przepojone są egzystencjalnym cierpieniem, nie unikał też tematyki historyczno-patriotycznej. Istotnym wątkiem w malarstwie były dzieci, które są bohaterami wielu kompozycji powstałych w okresie międzywojennym. Dzieci, przede wszystkim te ze Zwierzyńca - dzielnicy gdzie mieszkał i tworzył Hofman, były modelami artysty. Willa przy ulicy Spadzistej 16 przypomina w ciągu dnia przedszkole. Pełna jest dzieci w różnym wieku (...) Malarz nie ma w tym czasie dorosłych modeli, są tylko dzieci. - tak o atmosferze panującej w pracowni malarza pisał Bogusław Czajkowski.

„Anioł Opiekun”, obraz namalowany w 1922 roku, wpisuje się w kanon najczulszych przedstawień, które rozwijał również w późniejszych kompozycjach, takich jak „Z mojego życia” (1930) czy „Anioł i dziecko” (1937). W charakterystycznej dla twórczości Hofmana tamtych lat syntetycznej formie pozbawionej zbędnych ubogaceń „Anioł Opiekun” przedstawia dziewczynkę i towarzyszącego jej anioła na tle bezkresnego, niezwykle oszczędnego w formie pejzażu. Całość uwagi artysty skupiona jest na bohaterach obrazu, w którym nie brak motywów symbolicznych. Gałązki wierzbowe trzymane przez dziewczynkę nawiązują do zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. Długie, rozpuszczone i jasne włosy małej bohaterki, przewiązane niebieską wstążką, wskazują na jej dziecięcą niewinność. Nieobecne, wbite w dale spojrzenie dziewczynki, jej nagość i kurczowo trzymane gałązki bazi wskazywać mogą na przejście z jednego świata do drugiego. W drodze tej towarzyszy jej anioł opiekun o łagodnym spojrzeniu. Pełna czułości scena, przez ascetyzm w formie, nabiera monumentalnego charakteru. Takie właśnie malarstwo religijne osadzone w realiach polskiej wsi przyniosło Hofmanowi uznanie w Europie, a sukces ów przypieczętował Salon Narodowy Francji w 1921 roku. Kompozycje przeniknięte słowiańską wrażliwością i mistycyzmem szturmem zdobyły serca odwiedzających paryskie salony sztuki. Hofman utwierdził tym samym swą pozycję malarza polskiej duszy. Artysta po latach wspominał w autobiografii, że obraz może być mniej lub więcej doskonały pod względem formy, lecz jeżeli ręką artysty kieruje jakaś bliżej nieznana nam siła, którą my Bogiem nazywamy, wtedy rodzi się dzieło sztuki, i to sztuki nieśmiertelnej. (…) Wszelkie programy, rozkazy nic tu nie pomogą. Sztuka bowiem jest ptakiem nieskończonej wolności. Przelatuje jak motyl wolny, którego kiedy się złapie, ginie(Wlastimil Hofman. Autobiografia, oprac. B. Mielczarek, wyd. Neriton, Warszawa 2000, s. 21).

Proweniencja

Warszawa, kolekcja prywatna

Biogram artysty

Wlastimil Hofman urodził się w rodzinie polsko-czeskiej. We wczesnym dzieciństwie Hofmanowie przenieśli się do Krakowa, gdzie w latach 1895-1899 młody Wlastimil studiował w Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Jana Stanisławskiego, Józefa Skrzyńskiego i Jacka Malczewskiego. Bardzo dużo podróżował, m.in. do Wiednia, Paryża i rodzinnej Pragi. W latach 20. powrócił na krótko do Krakowa by następnie osiąść w Szklarskiej Porębie, w której pozostał do swojej śmierci w 1970 roku. Kunszt artystyczny Hofmana ceniony był nie tylko w kraju ale i poza jego granicami. W roku 1907 jako pierwszy z polaków otrzymał nominację na członka Wienner Secession Galerie, a w 1921 jako drugi, po Oldze Boznańskiej, Polak został członkiem Societe Nationale de Beaux Arts w Paryżu. Hofman uznawany jest za kontynuatora wyznaczonej przez Malczewskiego linii malarstwa symbolicznego zarówno w zakresie podejmowanych motywów ikonograficznych jak i stosowanej stylistyki oraz kompozycyjnych rozwiązań. Znamienny dla symbolistycznego nurtu pierwiastek baśniowy i mistyczny łączy się w malarstwie Hofmana z młodopolską fascynacją światem polskiej wsi. W twórczości artysty dominują przedstawienia lirycznych Madonn, młodych chłopek i dzieci, włóczęgów, uskrzydlonych aniołów i grających na fujarkach faunów. Silny pierwiastek religijny i baśniowy sprawia, że w twórczości artysty świat realny miesza się ze światem fantastycznym. Zgodnie z nurtem symbolicznym Hofman często podejmował również w swoim malarstwie motyw starości i młodości oraz temat życia jako wędrówki, którą rozpoczynamy w momencie narodzin. Do jednych z najbardziej ulubionych bohaterów malarstwa Hofmana należały dzieci, które w warstwie symbolicznej i alegorycznej często przedstawiał pod postacią aniołów odwołując się w ten sposób do cnót niewinności i czystości. Obecność dzieci na płótnach Hofmana interpretowana jest również jako nawiązanie do szczęśliwości lat dziecinnych. Niewątpliwie jednak przedstawienia te nacechowane są silnym pierwiastkiem symbolicznym i nie brak w nich melancholii i zadumy. Tadeusz Dobrowolski, pisząc o korzeniach sztuki Hofmana wyraźnie wskazuje na tradycję i atmosferę jaka panowała w Polsce końca XIX i początku XX wieku. Rozpoczynający wówczas karierę Hofman kształtował się pod wpływem burzliwych czasów. Jak podkreśla Dobrowolski Hofman należał do pomatejkowskiego pokolenia artystów, którzy negowali historyzm w malarstwie i szukali dla siebie nowych ścieżek rozwoju twórczego. Hofman odnalazł się w symbolizmie, w tej swoistej odmianie antropocentryzmu początku XX wieku, która na piedestał wyniosła duszę człowieka. Zatem, podobnie jak w sztuce Wojtkiewicza, Malczewskiego, czy innych przedstawicieli symbolizmu polskiego, w twórczości Hofmana ogromną rolę odgrywały tematy obrazu, niosące z sobą konkretne, często głębokie treści. Jednak warstwa symboliczna nigdy nie przesłoniła całkowicie fascynacji Hofmana rzeczywistością. Jak pisze Dobrowolski nośnikami symbolicznych treści byli jednak zwykli ludzie, idealizowani chyba wyjątkowo” a „(…) symbolizm Hofmana jest bardzo ziemski, chciało by się rzec chtoniczny, odarty z brutalności, liryczny”. Malarstwo Wlastimila Hofmana pozostaje twórczością ciągle zaskakującą przez mnogość interpretacji a niesione przez nią treści alegoryczne i symboliczne rodzą potrzebę pogłębiania studiów nad spuścizną artysty. Malarstwo Hofmana przyciąga i intryguje – to sprawia, że cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem na rynkach aukcyjnym i antykwarycznym.

Nr katalogowy: 27

Wlastimil Hofman (1881 - 1970)
Anioł opiekun, 1922


olej, sklejka / 65 x 103 cm
sygn. p.d.: Wlastimil Hofman 1922


Estymacja:
90 000 - 140 000 zł ●
19 314 - 30 043 EUR
21 845 - 33 981 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 7 grudnia 2021

7 grudnia 2021 godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
19 listopada – 7 grudnia 2021 r.
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa czynna:
od poniedziałku do piątku w godzinach 11-18
oraz w soboty i niedziele w godzinach 11-15

Licytuj online

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: