94. Jan Dobkowski - Samotna wyspa, 1982

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Jan Dobkowski
    - Słaba płeć, 1971,

  • Następny

    Następna praca

    Stefan Krygier
    - Nofret, 1965,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

W roku 1982 Polska znajdowała się w izolacji od świata zewnętrznego. Zaostrzona sytuacja polityczna w kraju zagrożonym wojną znalazła swe odbicie również w sztukach plastycznych. Wielu artystów zaczęło szukać nowych form wyrazu chcąc oddać dramatyzm rzeczywistości a zarazem dać upust towarzyszącym im emocjom i przemyśleniom. W gronie tym znalazł się również Jan Dobkowski, który w sposób szczególny odczuł ograniczenia związane z wybuchem stanu wojennego. U progu lat 80. malarstwo legendarnego Dobsona było już znane i cenione na całym świecie. Wystawy w Paryżu i Nowym Jorku przyniosły rozgłos, który świadczył o wielkim zainteresowaniu twórczością Dobkowskiego. Nagłe pogorszenie sytuacji w kraju w sposób istotny wpłynęło na tempo rozwoju jego kariery ale przede wszystkim odbiło się w języku malarskim.

Zbigniew Taranienko pisał: (…) jego malarstwo nie zawsze było żywiołowe czy radosne. Artysta wielokrotnie analizował to, co ulotne i subtelne. A w latach 80. nie stronił od ukazywania tragizmu ludzkich przeżyć (Siła życia. Linia jest śladem myślenia, w: „Nowa Europa”, nr 7, z 11.02.1992). To właśnie ów tragizm uchwycił artysta w obrazie „Samotna wyspa”, w którym z charakterystycznych dla siebie linii utkał zarys Polski ze złowrogo wyrastającym w jej sercu murem. W ten subtelny, malarski sposób ukazał odizolowany od reszty świata kraj - samotną wyspę, cierpiącą podwójnie bo również z powodu wewnętrznego podziału.

Początkowe tendencje w malarstwie Dobkowskiego, związane z działalnością założonej w 1967 roku wspólnie z Jerzym Ryszardem Zielińskim grupy „Neo-neo-neo”, stopniowo ulegały zmianom. W połowie lat 70. artysta zaczął odchodzić od erotyki na rzecz kompozycji zbudowanych z plątaniny linii. Linia, obecna od początku jego twórczości, zagęszcza się wypełniając całą przestrzeń płótna. W kolejnej dekadzie Dobkowski tka z cieniutkich linii własną odpowiedź na trudną sytuację w Polsce. Wycofuje się z życia publicznego, jego prace bywają zdejmowane przez cenzurę. Na obrazach pojawiają się symboliczne znaki – V jak victoria (zwycięstwo), flaga narodowa, znak krzyża, wreszcie „Samotna wyspa” – kontur naszego kraju.

Proweniencja

Warszawa, kolekcja prywatna
Desa Unicum, aukcja 28.02.2019, poz. 1

Wystawiany

Warszawa, Centralne Biuro Wystaw Artystycznych - Zachęta, NEO-NEO-NEO. Jan Dobkowski (Dobson), Jerzy Ryszard Zieliński (Jurry), listopad 1994 – styczeń 1995

Reprodukowany

Jan Dobkowski 70 [katalog wystawy], wyd. PGS, Sopot 2012, s. 54.

Biogram artysty

W 1994 roku Jan Dobkowski odbierał nagrodę im. Jana Cybisa będącą wyrazem szczególnego uznania za całokształt twórczości. Nie spodziewał się zapewne tego kilkadziesiąt lat wcześniej kiedy jako uczeń najsłynniejszego polskiego postimpresjonisty i kolorysty - Jana Cybisa – bezustannie z nim polemizował przeciwstawiając się dominującemu w pracowni sposobowi malowania grubą warstwą farby. Pierwsze lata twórczości Dobkowskiego charakteryzowały się obrazami o płaskich i lśniących powierzchniach, których kompozycja była od początku przemyślana. Od początku duże znaczenie Dobkowski przypisywał kresce, charakteryzującej się niezwykłą precyzją i czystym pociągnięciem. Linia, wijąca się i „opowiadająca” obraz, stała się szybko znakiem rozpoznawczym artysty. Biegłość rysunkowa artysty pozwoliła na rozpoznawalność, ale i dla samego artysty była bardzo ważna: „W linearyzmie żyję. Wokół siebie widzę wielką sieć, w niej tkwię. To, co rzeczywiste – poprzez fakt, że złożone jest z linii – staje się abstrakcyjne. Linia jest najważniejsza. Linia to myśl.” Problematykę linii rozwinął Dobkowski w licznej serii rysunków tuszem, które charakteryzowały się bardzo odważnym, wyolbrzymionym detalem ciał kobiet i mężczyzn, wplatającym się w otaczających ich krajobraz. Kierunek jaki objął artysta nie spotykał się jednak ze zrozumieniem środowiska akademickiego. W obliczu środowiskowego odrzucenia szczególne więzy przyjaźni połączyły Dobkowskiego z Jerzym (Jurry) Zielińskim, który podobnie jak on sprzeciwiał się malarstwu o charakterze impresjonistycznym nauczanym przez profesorów na Akademii. Razem stworzyli duet, który w 1967 roku przekształcili w grupę NEO-NEO-NEO. Jego nazwa miała w sposób przekorny wskazywać na to, że w sztuce nie ma nic naprawdę nowego. W roku 1968 Dobkowski pokazał swoje prace na wystawie „Secesja-Secesja?” w Galerii Współczesnej w Warszawie, która wywołała wielkie zainteresowanie w mediach i w śród krytyków. Podczas działalności grupy Dobkowski - używając pseudonimu Dobson – stworzył pierwsze zielono-czerwone obrazy, w których operował giętkimi i falistymi liniami oraz swego rodzaju złudzeniami optycznymi, wywołującymi pozorny ruch i wirowanie form. Na trzeciej wystawie grupy NEO-NEO-NEO, która odbyła się w 1969 roku w tarchomińskich zakładach farmaceutycznych Polfa, Dobkowski pokazał wycięte z płyty monumentalne sylwety postaci charakteryzujące się tą samą fantazyjną linią i intensywną barwą – zawieszone w industrialnej przestrzeni zakładów przemysłowych wywołały ogromne wrażenie. (...) prace, wycięte z pilśniowych płyt są kontynuacją doświadczeń malarstwa sztalugowego. Jako dwustronne, zawieszone tak, by można je było oglądać z obydwu stron, nabrały charakteru kompozycji przestrzennych. (Zestawienie...) ostrej agresywności ich koloru z otoczeniem maszyn w hali fabrycznej stwarza napięcia nieoczekiwane, emocjonujące swoją niezwykłością.” – pisała o wystawie Bożena Kowalska. Sukcesy w Polsce przekuły się wkrótce w sukces zagraniczny – obrazy Dobkowskiego znalazły się m.in. na prestiżowej prezentacji „Polskie malarstwo współczesne. Źródła i poszukiwania” w Paryżu (1969). Duet z Jurrym pod szyldem grupy NEO-NEO-NEO przetrwał do roku 1970 kiedy to na skutek różnic poglądowych, artyści postanowili rozpocząć działalność indywidualną. Od tej pory Dobkowski równolegle z obrazami malarskimi, tworzył formy z płyt i folii do montownia w przestrzeni. Jego twórczość została uhonorowana złotym medalem na Sympozjum Złotego Grona w Zielonej Górze oraz stypendium, które pozwoliło artyście wyjechać na rok do USA. Styl artysty zmienił się wraz z upływem lat. W jego pracach z połowy lat 70’ widoczna jest zmiana wymowy – erotyzm ustąpił miejsca romantycznym rysunkom pozbawionym postaci, kompozycje złożone są z misternie przeplatających się linii. Konsekwentne rozważania nad linią zaowocowały nie tylko licznymi abstrakcyjnymi rysunkami ale również akcjami w plenerze, np. Rysunek wiatru (1974), Płonący kwadrat (Osieki 1979) czy Brzeg rzeki (Łomża 1980). Wyraźną zmianę nastroju i wymowy jego prac przyniosły wydarzenia 1980-1981 roku, zwłaszcza wprowadzenie stanu wojennego. Monochromatyczne, ciemne płótna znaczył wtedy nikłymi, wiotkimi liniami rysunku. Najczęstszym motywem były patriotyczne i religijne symbole, dopowiadane tytułami nawiązującymi do realiów czasu. Kolejna radykalna zmiana nastąpiła w latach 90. Symbolicznym zwiastunem nowego okresu stał się olbrzymi, radosny, eksplodujący bogactwem barw, kształtów i ruchu obraz „A życie sobie płynie...” z 1990-1991. Od tego czasu Dobkowski tworzy kolejne cykle: Dźwięki (1994), Obrazy symultaniczne (1995-96), Karnawał w Rio (od 1997), Nokturny (1998) oraz rozpoczęty w 1992 roku cykl akwarel Uniwersum.

Nr katalogowy: 94

Jan Dobkowski (1942)
Samotna wyspa, 1982


olej, akryl, płótno / 147 x 197 cm
sygn. na odwrocie: Jan Dobkowski „SAMOTNA WYSPA" 1982 olej + acryl 147 cm x 197 cm
na odwrocie nalepka Centralnego Biura Wystaw Artystycznych - Zachęta w Warszawie


Estymacja:
80 000 - 120 000 zł ●
17 168 - 25 752 EUR
19 418 - 29 127 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 7 grudnia 2021

7 grudnia 2021 godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
19 listopada – 7 grudnia 2021 r.
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa czynna:
od poniedziałku do piątku w godzinach 11-18
oraz w soboty i niedziele w godzinach 11-15

Licytuj online

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: