3. Jan Styka - Pallas Atena

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Władysław Bakałowicz
    - Lekcja muzyki,

  • Następny

    Następna praca

    Jan Matejko
    - Portret prof. dr Karola Gilewskiego, 1872,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Obrazy Jana Styki są najpiękniejszym komentarzem, jaki kiedykolwiek do dzieła Homera napisano. Odtąd, ktokolwiek chciałby czytać ze zrozumieniem i poddać się urokowi „Odysei”, musi ją czytać oczyma zapatrzonymi w dzieło Styki.

 

– Pierre Harispe

Styka M. Styka A., The Art and Family Memories. Styka, 2005, s. 46





Jan Styka rozpoczął pracę nad cyklem malarskich ilustracji do „Odysei” w 1911, był to jego wieloletni projekt, który kontynuował aż do śmierci. W 1923 sześćdziesiąt prac z tej serii znalazło się na wystawie w Salonie paryskim w Grand Palais. Obrazy zrobiły wielkie wrażenie na publiczności, uważano, że razem z tekstem Homera powinny stanowić jeden nierozerwalny utwór. Krytyk Pierre Herispe napisał: Obrazy Jana Styki są najpiękniejszym komentarzem, jaki kiedykolwiek do dzieła Homera napisano. Odtąd, ktokolwiek chciałby czytać ze zrozumieniem i poddać się urokowi „Odysei”, musi ją czytać oczyma zapatrzonymi w dzieło Styki (Cyt. za: Styka M. Styka A., The Art and Family Memories. Styka, 2005, s. 46). Jan Styka pozostawił po sobie 85 ukończonych mistrzowskich obrazów, ilustrujących historię tej słynnej epopei. Artysta zdążył jeszcze być świadkiem wydania pięciu z sześciu luksusowych tomów „Odysei” okraszonych jego pracami. Ostatnia część została wydana już po jego śmierci. Prezentowany obraz pochodzi właśnie z cyklu obrazów Jana Styki poświęconych epopei Homera. Przedstawia Atenę – boginię sztuki, sprawiedliwej wojny oraz opiekunkę Odyseusza. Jej wątek przewija się w epopei kilkakrotnie. Pomaga ona królowi Itaki podczas dziesięcioletniej podróży do domu ale też po jego powrocie. Atrybutami Ateny jest włócznia oraz tarcza. Tak też przedstawił ją Jan Styka na prezentowanym obrazie. Spod jej hełmu wysypują się rude loki bogini. Ciężar i zimno zbroi kontrastuje z delikatną materią jej koszuli. Artysta przedstawia boginię silną jednak wciąż pełną kobiecego uroku. Jej wyraz twarzy jest malowany niezwykle czujnie z pełnym zrozumieniem jej postaci w historii powrotu Odyseusza do domu. Akcent jej błękitnych oczu przykuwa nasz wzrok. Ona zaś zupełnie nie zwraca na nas uwagi, czujnie wypatrując przeciwności losu, którym może zaradzić. Oprócz Ateny na obrazie znajduje się lecący ptak. Jego obecność sprawia, że nie traktujemy obrazu jako portret ale jako kadr szerszej sytuacji. W kontekście tego, że obraz był częścią większego cyklu, poświęconego Odysei ten zabieg jest szczególnie ważny.

 

Reprodukowany

Styka M. Styka A., The Art and Family Memories. Styka, 2005, s. 54

Biogram artysty

Jan Styka urodził się 8 kwietnia 1858 r. we Lwowie w czeskiej rodzinie. Jego ojciec był urzędnikiem skarbowym, który często zmieniał swoje miejsce urzędowania. Stąd młody Jaś kilkakrotnie musiał zmieniać szkoły do których uczęszczał. Będąc w 3 klasie został wysłany przez ojca na nauki do Żółkwi u O.O. Dominikanów. Tam miał styczność z realistycznym malarstwem historycznym. To właśnie w tym czasie „odeszła jego matka Polka żarliwa (z domu Fiałkowska), która zasiała w młode serduszko jego i jego siostry Alojzy, pierwsze ziarna gorącej miłości do ojczyzny, jaką później przez całe życie czynem, słowem i pędzlem wyznawał” (za: A.Małaczyński, Jan Styka. Szkic biograficzny., Lwów 1930, s. 6). Swoje pierwsze nauki rysunków młody Jan Styka wyniósł z gimnazjum w Brodach. Realne gimnazjum – z niemieckim językiem wykładowym, miało w planie obok nauki języków żywych oraz starożytnych, także rysunki geometryczne oraz „wolnoręczne” - jako przedmiot obowiązkowy od pierwszej klasy. Lekcji rysunków udzielał prof. J.Schittawanz, który z iście niemiecką pedanterią w rysunkach wykreślnych oczekiwał również w pracach wolnoręcznych.” Precyzja rysunkowa wykształcona w gimnazjum pozwoliła młodemu artyście dostać się do klasy rysunkowej profesora Godlewskiego. Liberalne podejście do zasad rysunku nowego profesora, bardzo przypadło do gustu Jankowi. Od tej pory chłopiec „pochłaniał” ilustracje w „Uber Land and Meer” i w polskiej „Strzesze”, a gdy pojawiły się pierwsze ilustracje Gilberta do dzieł Szekspira, kupował skwapliwie za zaoszczędzone grosze pojedyncze zeszyty niemieckiego wydawnictwa. Młody artysta przy każdej okazji, odwiedzał atelier artystów. Odwiedzał L. Markowskiego i Tadeusza Barącza, którzy chętnie u siebie przyjmowali rozmiłowanego w sztuce chłopca widząc w nim materiał na rzeźbiarza. „Borykając się z losem, zdobył Janek wreszcie minimalne na wyjazd fundusze – i udał się do Wiednia na Akademię Sztuk Pięknych, na która na oczywiście został przyjęty. Akademia była szkołą wyższa o 4-letnim planie nauki, w której oprócz rysunków i malarstwa trzeba było uczęszczać na wykłady i zdawać egzaminy z anatomii, nauki stylów, perspektyw, a nawet chemii kolorów. (…) Wiedeń miał wówczas silną kolonie polską i polskie uniwersyteckie „Ognisko”. Tam Jan Styka spotkał się nie tylko z kolegami polakami, ale również z posłami Rady Państwa i z gośćmi z kraju. W”Ognisku” debiutował Janek po raz pierwszy jako poeta i deklamator” (za: A.Małaczyński, Jan Styka. Szkic biograficzny., Lwów 1930,s. 15) Wiedeńską Akademią Sztuk Pięknych Jan Styka ukończył ze złotym medalem za obraz “Ulisses tropi dzika”oraz ze stypendium “Prix de Rome”. Podczas pobytu w Rzymie namalował wiele obrazów czerpiąc inspiracje z dzieł sławnych malarzy Włoskich. W latach 1882-1885 studiował u Jana Matejki w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. Po studiach spędził kilka lat w Paryżu, później mieszkał we Lwowie. W roku 1895 podróżował do Palestyny. Po 1900 mieszkał w Paryżu, skąd wyjeżdżał do Stanów Zjednoczonych, Włoch i Grecji. Od 1919 wiele czasu spędzał we własnym domu na Capri. „Patrząc na działalność i dzieła Jana Styki (…) krytycy zagraniczni dziwili się skąd u niego tyle zapału i ognia dla sprawy ojczystej, skąd takie umiłowania piękna klasycznego i świata starożytnego – których ani długoletni pobyt za granicą, ani burze żywota, ani cynizm bohemy artystycznej, nie był w stanie przytłumić”. (za: s.7.) Po studiach zamieszkał we Lwowie, gdzie prowadził pracownie malarską, która szybko zdobyła popularność. Również nazwisko Jana Styki zaczęło być rozpoznawalne jako autora dużych obrazów religijnych. Spowinowacony z rodziną Stumpfów, prowadzących w Kielcach interesy, zamieszkał i malował w ich domu latach 1888–1890. Wówczas powstał szereg obrazów religijnych, m.in. do kościoła św. Wojciecha, oraz portretów. Później przeniósł się do Lwowa. Uczestnik wielu wystaw, m.in. paryskich Salonów czy Wystawy Światowej w St. Louis (1904). Cieszył się znaczną popularnością, a nawet sławą już za życia. Członek Akademii Św. Łukasza w Rzymie. Pomysłodawca i współtwórca sławnych panoram m.in. Panoramy bitwy pod Racławicami, zaginionej w czasie wojny panoramy Męczeństwo Chrześcijan w cyrku Nerona z 1899 roku, pociętej na fragmenty Panoramy Siedmiogrodzkiej z 1897 roku, oraz uznawanej za największy obraz religijny na świecie Golgoty, o wymiarach 60 x 15 m z 1986 roku znajdującej się obecnie w Los Angeles. Zajmował się również ilustratorstwem, m.in. przygotował ilustracje do luksusowego wydania Quo vadis? H. Sienkiewicza, oraz Iliady i Odysei Homera. Zajmował się również portretem. Podróże wywarły duży wpływ na tematykę i stylistykę jego obrazów.

 

Nr katalogowy: 3

Jan Styka (1858 - 1925)
Pallas Atena


olej, płótno / 80 x 64 cm
sygn. p.d.: Jan Styka, na odwrocie nalepka: JAN STYKA 49. Odysee.IV., oraz nalepka z tytułem: Pallas-Athene


Estymacja:
30 000 - 40 000 zł
6 757 - 9 010 EUR
7 426 - 9 901 USD

Cena sprzedaży:
48 000 zł
10 811 EUR
11 882 USD

AUKCJA DZIEŁ SZTUKI 2 CZERWCA 2020

Aukcja:
2 czerwca 2020. godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa przedaukcyjna:
15 maja - 2 czerwca 2020 r.
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Kontakt w sprawie obiektów:

galeria@polswissart.pl
tel.: +48 (22) 628 13 67

ZLECENIE LICYTACJI

Licytuj online

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: