10. Eligiusz Niewiadomski - Głowa woja (Głowa wodza słowiańskiego) / Studium do Irydiona, lata 20. XX w.

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Ludwik Gędłek
    - Powrót z polowania,

  • Następny

    Następna praca

    Aleksandr Fedorovic Belyi
    - Młyn,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Oferowane portrety autorstwa Niewiadomskiego przedstawiające słowiańskiego woja oraz postać męską zaczerpniętą z tradycji antycznej odnotowuje „Słownik Artystów Polskich” jako „Głowę woja” oraz „Studium do Irydiona”, własność Wiesława Popiela z Warszawy (Słownik Artystów Polskich  i Obcych w Polsce działających, tom. VI, wyd. IS PAN, Warszawa 1998, s. 81). Pod względem stylistycznym obydwie prace nawiązują do realizacji wspomnianych polichromii w Koninie. Z konińskimi malowidłami ściennymi, reprodukowanymi w „Tygodniku Ilustrowanym” (1911, nr 11, ss. 204-205) łączy oferowane portrety pewna hieratyczność przedstawienia o secesyjnej stylistyce.    

Osoba Niewiadomskiego jako malarza i krytyka została w znacznej mierze zapomniana i zdeprecjonowana w wyniku politycznego zabójstwa prezydenta. Artystyczny dorobek jego uległ rozproszeniu, częściowo zniszczeniu, a także zupełnie świadomej eliminacji z obiegu wystawienniczego. Opinia o Niewiadomskim jako o politycznym fanatyku przez lata rzutowała na sposób w jaki postrzegano jego twórczość. Każda pojawiająca się na rynku praca przywraca ponownie postać tego niezwykłego malarza stanowiąc świadectwo wszechstronności jego talentów.

Proweniencja

Warszawa, kolekcja prywatna
Warszawa, kolekcja Wiesława Popiela
własność artysty

Biogram artysty

Jeżeli istotnie poprzez fale wieków i pokoleń wre ciągła walka i kolejny triumf dwu kierunków, dwu pierwiastków – treści i formy, to niewątpliwie chwila obecna łaknie nade wszystko treści, łaknie życia duchowego, odzwierciedlenia uczuć i nastrojów ludzkości współczesnej.

– Eligiusz Niewiadomski

(Niewiadomski E., Sztuka, w: „Tygodnik Ilustrowany” 1903, nr 10)

 

Malarz, teoretyk sztuki, pedagog. Artysta, który w historii zapisał się jako zabójca prezydenta RP Gabriela Narutowicza. Urodził się w Warszawie w 1869 roku. Edukację artystyczną rozpoczął w rodzinnym mieście w Szkole Rysunkowej u Wojciecha Gersona. Kontynuował naukę w Petersburgu na tamtejszej akademii. Był uważany za bardzo zdolnego ucznia, czego dowodem były liczne medale, które otrzymał podczas studiów. W tamtym okresie był pod wpływem twórczości Arnolda Böcklina, czego dowodem był jego obraz dyplomowy „Centaury w lesie”, za który otrzymał tytuł artysty I stopnia, wielki złoty medal, nagrodę na wystawie konkursowej uczniów oraz złoty medal na wystawie TZSP w Warszawie. Podczas swojego pobytu w Petersburgu był prezesem polskiej organizacji studenckiej. W latach 1895-1896 kształcił się w Paryżu. Malował wtedy pejzaże z Bretanii, widoki Montmartre’u oraz portrety i studia modeli. Po powrocie do kraju współpracował z czasopismami (m.in. Wędrowiec, Ziarno, Tygodnik Ilustrowany i z wieloma innymi) tworząc dla nich ilustracje oraz recenzje. W 1899 roku, pomimo niechęci do instytucji i sztuki tam reprezentowanej, wszedł do zarządu TZSP. Niewiadomski rozwijał się jako historyk sztuki oraz popularyzator sztuki dawnej i nowej pisząc wiele tekstów, które były publikowane w książkach i albumach m.in. w: Sztuka Polska. Malarstwo. Peinture. L’art. polonais, Lwów 1903 czy Bolesław Biegas. Sculpteur et peintre, Paryż 1906. Swoją pedagogiczną ścieżkę rozpoczął w 1897 roku, zakładając własną szkołę malarstwa, a następnie od 1898 roku był wykładowcą rysunku w Instytucie Politechnicznym w Warszawie. Niestety droga ta została przerwana w 1902 roku po kilkumiesięcznej nieobecności Niewiadomskiego spowodowanej aresztowaniem za przemyt nielegalnych wydawnictw narodowych. Od 1897 roku artysta był zaangażowany w Ligę Narodową. Niewiadomski przyczynił się do rozwoju Szkoły Sztuk Pięknych, zapraszając do współpracy znanych artystów m.in.: Kazimierza Stabrowskiego czy Ferdynanda Ruszczyca. Sam wykładał tam historię sztuki do 1918 roku. Następnie został radcą w Ministerstwie Kultury i Sztuki gdzie zajmował się przede wszystkim szkolnictwem artystycznym. Do wybuchu I wojny światowej w jego malarstwie pojawiały się portrety, kompozycje o tematyce symboliczno-religijnej oraz pejzaże. W 1908 roku wykonał kurtynę dla amatorskiego teatru w Rychwale. W tym samym czasie zainteresował się polichromią kościelną oraz witrażem czego efektem były jego realizacje w kościele parafialnym Św. Bartłomieja w Koninie. W okresie wojny wstąpił do organizacji sanitarnych. Zgłosił się tam ochotniczo. W tamtym okresie uczył w prywatnych pensjach i wykładał w Towarzystwie Kursów Naukowych, zarzucając powoli praktykę artystyczną. W 1920 roku ochotniczo przeszedł do czynnej służby pierwszoliniowej jako szeregowiec 5 Pułku Piechoty Legionów III Kompanii Zapasowej w Chełmnie i został wysłany na front. Po nastaniu pokoju Niewiadomski powrócił do pracy w Ministerstwie Kultury i Sztuki jednak niedługo po tym podał się do dymisji i poświęcił się pisaniu książek związanych z historią sztuki. W 1922 roku 16 grudnia Niewiadomski dokonał zamachu na prezydenta RP Gabriela Narutowicza. Artysta zastrzelił polityka podczas jego wizyty w Galerii Zachęta. Niewiadomski został skazany na rozstrzelanie przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Egzekucja odbyła się 31.01.1923 r. Podczas ostatnich tygodni życia artysta ukończył podręcznik Malarstwo Polskie XIX i XX w. Desperacki czyn, jakiego się dopuścił Niewiadomski, przysłonił jego twórczość artystyczną, publicystyczną oraz jego dokonania pedagogiczne. Polityczny fanatyzm malarza odbił się na późniejszej interpretacji pozostawionej przez niego spuścizny.

Nr katalogowy: 10

Eligiusz Niewiadomski (1869 - 1923)
Głowa woja (Głowa wodza słowiańskiego) / Studium do Irydiona, lata 20. XX w.


olej, płótno, tektura / 28,5 x 25,5 cm (w świetle oprawy) / 30 x 35,5 cm
(1) na odwrociu opisany: Głowa wodza słowiańskiego / studium / E. Niewiadomski (2) na odwrociu informacja: Odesłać / już Wiesław Popiel / Warszawa / Górnośląska 16/26


Estymacja:
20 000 - 30 000 zł
4 274 - 6 411 EUR
4 515 - 6 773 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 31 maja 2022

31 maja o godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
16 maja - 31 maja 2022 r.
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa czynna:
pn. – pt.: 11.00 – 18.00

sob.: 11.00 – 15.00

 

ZLECENIE LICYTACJI

Licytuj online

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: