14. Xawery Dunikowski - Głowa Leopolda Gottlieba, pocz. lat 20. XX w.

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Edward Wittig
    - Przed otchłanią, 1900 (Pokusa, Nad przepaścią),

  • Następny

    Następna praca

    Józef Mehoffer
    - Serce Jezusa, 1930 (Chrystus Król),

wszystkie obiekty

Opis obiektu

[Dunikowski] wypowiedział się znakomicie, jako portrecista nadzwyczaj biegły w rozpoznawaniu właściwości ludzkiej psyche, różnych bogatych jej przejawów i zewnętrznego charakteru ludzkiej postaci. Przedstawił się (…) jako portrecista o wybitnem, zdecydowanem piętnie indywidualnem.

(Treter M., Ksawery Dunikowski: próba estetycznej charakterystyki jego rzeźb, nakł. H. Altenberga, Lwów, 1924, s. 16.)

 

Tak, jak postać człowieka była w twórczości Dunikowskiego tematem nadrzędnym, to kategoria portretu zajmowała miejsce szczególne. Jego bogate oeuvre obejmuje zarówno podobizny wielkich Polaków (m.in. cykl głów wawelskich), jak i wizerunki sobie współczesnych, w dużej mierze przyjaciół i znajomych. Dopełnieniem tej sztuki portretowej jest także słynny autoportret „Idę ku słońcu” (1916/17).

Dunikowski zaprzyjaźnił się z Leopoldem Gottliebem podczas studiów w krakowskiej Akademii. Obu artystów cechowała porywczość i gorący temperament, o czym świadczyć może fakt, iż każdy z nich miał na koncie pewną awanturę z bronią. Efekt ich bliskiej, serdecznej relacji stanowił wspólny podwójny portret, wykonany przez Dunikowskiego w tamtym wczesnym okresie twórczym. Rzeźba „Przedświt” określana także jako „Przyjaciele” bądź „Jutrzenka", znana jest dziś jedynie z opisów i zdjęć archiwalnych. Artysta „głowę swoją i przyjaciela łączy w nastrój budzącego się, jeszcze trochę snem skutego przedświtu, któremu w górze dłoń czyjaś przygrywa melodyę jutra” (Jellenta C., Rzeźbiarz Dunikowski, w: „Ateneum”, I, 1903, nr. 1, s. 108).

Prezentowany portret Gottlieba, powstały w kolejnych latach, odpowiada swoim układem formalnym w znaczącym stopniu wzmiankowanemu wyżej wizerunkowi. Jak zauważa Joanna Torchała: „Dunikowski często powracał do swych wcześniejszych idei i modelował na nowo dawne rzeźby, poddając je pewnym modyfikacjom” (Torchała J., Xawery Dunikowski, wyd. Książnica Pomorska w Szczecinie, Szczecin, 2000, s. 10). Oba portrety charakteryzuje zadarta w tył głowa, wyeksponowana długa szyja, przymknięte oczy i marzycielski, niemal senny wyraz twarzy. Późniejsza rzeźba jest jednak bardziej ekspresyjna. Miękkie, jeszcze secesyjne linie zastąpił tu bowiem zdecydowany modelunek i kubizująca forma, wypracowane przez artystę w jego okresie paryskim (1914-1921): „W Paryżu zastałem w sztuce atmosferę eksperymentalną, w której w pierwszej chwili trudno mi było się zorientować. Był to czas formizmu, kubizmu itp. kierunków i podejść, dla których klucz znalazłem dopiero po zwiedzeniu British Museum. Przez cały ten czas pracowałem samodzielnie, wykonując kompozycje (…) oraz szereg portretów. Wyszedłem z archaicznych prasłowiańskich założeń. Szukając w archeologii rytmu, chciałem z nim związać pewne formy (…)” (Niżyński M., U twórcy „Głów Wawelskich”, „Gazeta Literacka”, 1932, nr 9, 1 VI, s. 140). Choć oniryczna atmosfera i pierwotny zamysł kompozycyjny pozostały, wizerunek Gottlieba z okresu paryskiego jest stylistycznie zdecydowanie bliższy innej pracy Dunikowskiego - głowie profesora Zygmunta Lubicz Zaleskiego (1915-1918). Wówczas w sztuce rzeźbiarza, zmęczonego dotychczasowymi środkami wyrazu, pojawiły się inspiracje zaczerpnięte ze sztuki dawnych kultur.

Nr katalogowy: 14

Xawery Dunikowski (1875 - 1964)
Głowa Leopolda Gottlieba, pocz. lat 20. XX w.


brąz patynowany / 59 x 26 x 26 cm


Estymacja:
80 000 - 120 000 zł ●
17 095 - 25 642 EUR
18 059 - 27 089 USD

Cena sprzedaży:
70 000 zł*
14 958 EUR
15 802 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 31 maja 2022

31 maja o godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
16 maja - 31 maja 2022 r.
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa czynna:
pn. – pt.: 11.00 – 18.00

sob.: 11.00 – 15.00

Skontaktuj się z nami, aby licytować na aukcji:
+48 (22) 62 81 367
galeria@polswissart.pl

 

ZLECENIE LICYTACJI

Licytuj online

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: