16. Włodzimierz Tetmajer - Nad stawem w Bronowicach, ok. 1910

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Adam Setkowicz
    - Na targu, 1918,

  • Następny

    Następna praca

    Witold Rzegociński
    - Kobieta łuskająca groch, 1907,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Postać Włodzimierza Tetmajera nierozerwalnie wiąże się w historii literatury i sztuki polskiej z epoką „Młodej Polski”. Artur Górski, pisarz i krytyk literacki, autor terminu określającego tę właśnie epokę pisał o współczesnym mu malarstwie słowami: „Dwa zdają mi się przejawy rodzimości w malarstwie polskim: wielka ekspresja uczucia (Matejko) i pewien odrębny nastrój, pewien ton grający w nich rodzimą melodię. W tym nastroju tworzy Chełmoński i Wł. Tetmajer”. Tetmajer, uczeń Jana Matejki, artystyczną drogę rozpoczynał pod wielkim wpływem swojego mistrza lecz zagraniczne wyjazdy, w czasie których zetknął się z malarstwem plenerowym i impresjonizmem spowodowały odwrót artysty od akademizmu i historyzmu. Wywodzący się z krakowskiego środowiska Tetmajer stał się w krótkim czasie wiodącym twórcą młodopolskim a podejmowana przez niego tematyka skupiła się na wątkach związanych z powszechnie panującą wówczas modą na tzw. chłopomanię. Fascynacja zepchniętym na margines światem chłopstwa, ich obyczajowością i tradycjami, wynikała z pobudek patriotycznych i nierzadko przybierała też wymiar osobisty – jak wielu mu współczesnych artystów również Włodzimierz Tetmajer zawarł związek małżeński z chłopką - Anną Mikołajczykówną z Bronowic, a jego przyjaciel - poeta Lucjan Rydel - wybrał sobie na żoną siostrę Anny, Jadwigę. Ślub Lucjana i Jadwigi stał się później kanwą "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego, w którym Gospodarzem jest właśnie Włodzimierz Tetmajer. Dzięki małżeństwu artysty z Anną Bronowice (obecnie dzielnica Krakowa) stały się najbardziej obmalowaną polską wsią. Zjeżdżała się tu wówczas cała krakowska „malaria” by tworzyć, a później w domu Tetmajera odbyło się słynne „Wesele”. Fascynacja ludowością nie mogła nie wpłynąć na twórczość malarską artysty.

W zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie zachował się miniaturowy olejny pejzaż autorstwa Włodzimierza Tetmajera, przedstawiający widok na staw i chaty Bronowic. Pozbawiony ludzkiego sztafażu kameralny krajobraz, namalowany ok. 1895 roku, stał się pierwowzorem dla stworzonego 15 lat później wielkoformatowego płótna zatytułowanego Nad stawem w Bronowicach. Z właściwą sobie swobodą i Tetmajer stworzył sielską scenę, w której postimpresjonistyczne reminiscencje widoczne są w przerysowanych kontrastach światła i cienia oraz w dekoracyjnym podejściu do płaszczyzn. Syntetyczna, traktowana miękko i rozlewnie plama barwna oraz giętka linia, widoczna w rysunku koron drzew okalających staw tworzą zamkniętą kompozycję o niezwykłej harmonii. Radosna i lekka w swej wymowie scena oparta jest na ciekawie poprowadzonej perspektywie zbudowanej z czterech postaci określających zarazem cztery plany kompozycji. Najbliżej widza znajduje się stojąca po kostki w wodzie kobieta z podkasaną do wysokości kolan czerwoną spódnicą. Zajęta praniem przerywa na moment tę czynność by spojrzeć w kierunku przeciwległego brzegu stawu. Oś perspektywiczną kontynuuje postać chłopca na koniu stojącego w wodzie i zwracającego głowę ku wiosce. Być może w reakcji na wołanie ukazanej na trzecim planie kobiety, która stoi nad brzegiem stawu, osłaniając prawą ręką oczy przed słonecznym światłem. W oddali perspektywę zamyka maleńka postać mężczyzny, którego czerwony kubrak odcina się barwną plamą od tynkowanej białej chaty. Niezwykła cicha opowieść jaka toczy się w szeroko ujętym pejzażu Bronowic stanowi tak typowy dla Tetmajera reporterski opis codzienności życia podkrakowskiej wsi. Kompozycja jest silnie nacechowana jedyną w swoim rodzaju poetycką wrażliwością artysty, która czyni zeń malarza na wskroś polskiego.

Proweniencja

Warszawa, kolekcja prywatna
Agra Art, 03.06.2012, poz. 11
Agra Art, aukcja 11.06.1995, poz. 31

Reprodukowany

Charazińska E., Micke-Broniarek E., Tyczyńska A., Malarstwo polskie w zbiorach prywatnych, Warszawa 1995, s. 95, il. 9 
Ks Nowobilski J. A, Włodzimierz Tetmajer (1861-1923), Kraków 1998, s. 196, nr kat. 16, il. 16 na s. 96.

Nr katalogowy: 16

Włodzimierz Tetmajer (1862 - 1923)
Nad stawem w Bronowicach, ok. 1910


olej, płótno / 95 x 165 cm
sygn. p.d.: Wlodz. Tetmajer


Estymacja:
600 000 - 800 000 zł
128 756 - 171 674 EUR
145 632 - 194 175 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 7 grudnia 2021

7 grudnia 2021 godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
19 listopada – 7 grudnia 2021 r.
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa czynna:
od poniedziałku do piątku w godzinach 11-18
oraz w soboty i niedziele w godzinach 11-15

Licytuj online

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: