115. Edward Dwurnik - Czego się gapisz, 1972

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Włodzimierz Pawlak
    - Ikona Industralna 9, 2014,

  • Następny

    Następna praca

    „OBA" Grzyb Ryszard i Osiowski Marcin
    - Wystrzał z afrykańskiej armaty, 2002,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Swoją twórczość datował od 1965 roku, kiedy to zmienił styl pod wpływem Nikifora. Edward Dwurnik debiutował w 1971 roku. Wczesne lata jego twórczości są dowodem na doskonały zmysł obserwacji oraz duży dystans do rzeczywistości spotęgowany dodatkowo ironicznym poczuciem humoru. Od początku był bezkompromisowym komentatorem w dyskusji o polskości, malował to, co najbliższe było jego sercu i myślom w danym momencie. Łatwiej mi malować niż mówić. U mnie obraz jest formą wypowiedzi, malarstwo to mój sposób na życie i nie chodzi tylko o to, że to mój sposób zarabiania, nie – malując komentuję rzeczywistość i wyrażam siebie. Tyle mówił artysta (Czyńska M., Edward Dwurnik. Moje królestwo, Wołowiec 2016, s. 11). W przeciwieństwie do wielu współczesnych mu twórców działających na przełomie lat 60. i 70. Dwurnik nie uciekał od otaczającej go, szarej i smutnej rzeczywistości. Wręcz przeciwnie, malarstwo Dwurnika z owej rzeczywistości czerpało pełnymi garściami. Przedmiotem jego wnikliwej obserwacji stało się polskie społeczeństwo. Pragnąc niejako odczarować stereotyp Polaka malował swoich bohaterów – szarych, zwykłych obywateli Polski Ludowej – w krzywym zwierciadle. Najsłynniejsze cykle portretujące ludność miast i wsi lat 70. i 80. to „Robotnicy” i „Sportowcy”. Wpisują się one w ten charakterystyczny dla artysty, figuratywny, graniczący z karykaturą sposób przedstawiania otaczającej rzeczywistości, której Dwurnik jest niezwykle krytycznym obserwatorem.

„Czego się gapisz??!” krzyczy do odbiorcy napis z obrazu Dwurnika. Wszystkie oczy wlepione są w świadka tej groteskowej sceny rozgrywającej się w miejskim tramwaju. Brak życzliwości i schamienie społeczeństwa tresowanego przez komunistyczne władze w podejrzliwości i wzajemnym szczuciu jeden na drugiego bardzo trafnie ukazuje Dwurnik w charakterystycznej scence z przejazdu komunikacją miejską. Któż z nas nie pamięta atmosfery tych podróży, ciszy i antypatycznego lub, co najwyżej, zupełnie obojętnego stosunku jednych do drugich. Jakże ważny jest dla Dwurnika ten aspekt socjologiczny, wszystko inne służy jego uwypukleniu i dopowiedzeniu – charakterystyczne wnętrze tramwaju, zimowa, szaro-sina sceneria za oknem podkreślająca jakby brzydotę ludzi, w oddali krzyż na wieży kościelnej. A więc znów dwurnikowy komentarz do Polaka – katolika. Tego samego, który w tramwaju z oskarżeniem w spojrzeniu rzuci „czego się gapisz??!” by za chwilę w kościele wymieniać nabożnie znak pokoju z innymi.

W serii prac, które powstawały od połowy lat 70. znajdowała swoje odbicie codzienność PRL – realne życie zabarwione i groteską, i dramatem, portrety „klasy pracującej” i ważne historyczne wydarzenia. Peerelowska codzienność – choć tragiczna – w swych absurdalnościach bywała komiczna i komizm też wydobywała z ludzi. Barejowskie poczucie humoru, dystans do rzeczywistości przypominającej farsę, to wszystko odnajdujemy w malarstwie Dwurnika. Dziś, z perspektywy czasu, obrazy artysty ukazujące polskie życie społeczne przed transformacją, przybierają formę alternatywnej dokumentacji niemalże historycznej.  

Proweniencja

Niemcy, kolekcja prywatna

Wystawiany

Kassel, Documenta 7, 1982 Warszawa, Galeria Teatru Studio, Dwurnik – Kalina, 1974/1975
Lublin, BWA, Edward Dwurnik. Wystawa malarstwa, 1974

Biogram artysty

Wybitny polski malarz i grafik. W latach 1963-1970 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, na wydziale malarstwa, grafiki oraz rzeźby. W 1965 roku rozpoczął niezależny od toku studiów cykl rysunków i akwarel, a od 1966 obrazów olejnych "Podróże autostopem". Od 1970 roku powstało kilkanaście  cykli malarskich, między innymi "Sportowcy" (1972-1978) ukazujący bohaterów zwykłej PRL-owskiej codzienności w komiksowo – karykaturalny sposób. Wśród kolejnych cykli obrazów powstały dwie serie poświęcone tragicznym losom ludzi uwikłanych w historię: w "Drodze na Wschód" (1989-1991) Dwurnik upamiętnia ofiary stalinizmu, a w "Od Grudnia do Czerwca" (1990-1994) ofiary stanu wojennego w Polsce. W twórczości Dwurnika można także znaleźć obrazy niezaangażowane, np. cykl "Błękitne" (lata 90-te) to pozbawione horyzontu, bliskie abstrakcji pejzaże morskie, a "Dwudziesty piąty" barwne abstrakcje w technice action painting. Inne serie to m.in. "Portret" (od lat 70-tych), "Robotnicy" (lata 80-te), "Niech żyje wojna!" (1991-1993), "Niebieskie miasta" (od 1993), "Diagonalne" (od 1996), "Wyliczanka" (od 1996). Edward Dwurnik wymieniany jest jako „jedyny polski artysta, któremu udało się odnieść międzynarodowy sukces przed transformacją  (m. in. udział w "documenta 7" w Kassel w 1982 roku). Był też jedynym artystą, który niezależnie od uznania w kręgach profesjonalnych, cieszył się popularnością we wszystkich środowiskach odbiorców sztuki. Niepokorny i prowokacyjny, zmienny i nieprzewidywalny, pełen diabelskiego poczucia humoru, budził skrajne reakcje i poruszenie, także wśród twórców najmłodszego pokolenia.   Dwurnik był również autorem projektów do monumentalnych kompozycji malarskich w przestrzeni publicznej oraz twórcą rysunków i gwaszy do filmów animowanych "Warzywniak, 360 stopni" (2007) oraz "Oaza" (2009) w reżyserii Andrzeja Barańskiego. Laureat licznych nagród, m.in. nagrody krytyki artystycznej im. Cypriana Kamila Norwida (1981), nagrody Komitetu Kultury Niezależnej "Solidarności" (1983), nagrody Coutts Contemporary Art Foundation (1992). Powstało kilka filmów dokumentalnych o twórczości artysty, m. in: "Owoce Ziemi" (1977), "Portret z natury" (1984) i "Polska Nike" (1987) w reżyserii Andrzeja Szczygla oraz "Podróże Edwarda Dwurnika" (1995) Grażyny Banaszkiewicz. Edward Dwurnik, jedna z najbardziej rozpoznawalnych osobowości polskiej sztuki współczesnej zmarł 28 października 2018 roku. 

 

Nr katalogowy: 115

Edward Dwurnik (1943 - 2018)
Czego się gapisz, 1972


akryl, płótno / 114,5 x 146 cm
sygn. na odwrocie: E. DWURNIK 1972 NR. 72
na odwrocie papierowa nalepka z opisem pracy, nalepka wystawowa Galeri Teatru Studio, nalepka wystawowa BWA w Lublinie oraz nalepka przewozowa na Documenta 7 w Kassel


Estymacja:
150 000 - 200 000 zł ●
32 189 - 42 919 EUR
36 408 - 48 544 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 7 grudnia 2021

7 grudnia 2021 godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

wystawa przedaukcyjna:
19 listopada – 7 grudnia 2021 r.
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa czynna:
od poniedziałku do piątku w godzinach 11-18
oraz w soboty i niedziele w godzinach 11-15

Licytuj online

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: