15. Stanisław Ignacy Witkiewicz - PORTRET NENY STACHURSKIEJ

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Stanisław Ignacy Witkiewicz Witkacy
    - PORTRET ZOFII SANTARIUSOWEJ Z DOMU NIKLAS, 1919

  • Następny

    Następna praca

    Alfons Karpiński
    - DAMA W KAPELUSZU, 1918

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Oczy – śliczne i nieprzytomne zresztą niebieskawe – źrenice bardzo rozszerzone, nos – jak to teraz mówią „falisty”, usta – jadowito uśmiechnięte ale względnie dobrze narysowane, choć nieco miejscami pod względem wywinięcia à la Van Dyck przesadzone (oczywiście jak na dzisiejsze czasy). Włosy – niemożliwie wijące się. Owal – umiarkowany, wzrost – mierny ale mizerny. W ogóle tak, ale po co o tym gadać. - Witkacy

cyt. za: Czyńska M., Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem, Wydawnictwo Znak, Kraków, 2016, s . 188

Nena (Jadwiga) Stachurska (1905-1945) po raz pierwszy przyjechała do Zakopanego w 1913 r. z matką, Heleną i siostrą, Modestą. Już wtedy zetknęła się z Witkacym - w domu Ireny Solskiej, gdyż jej matka opiekowała się córką aktorki, Haneczką i dziewczynki często bawiły się razem, artysta zaś odwiedzał słynną famme fatale, z którą kilka lat wcześniej łączył go płomienny romans. Następnie, w 1925 r. obie siostry uczestniczyły w zebraniach Towarzystwa Teatralnego, którego współtwórcą był Witkacy. We wrześniu 1928 r. Nena nawiązała bliższy kontakt z artystą i właśnie wtedy powstały pierwsze z ponad setki jej portretów wykonanych przez Witkacego, na którym niewątpliwa uroda kobiety – blond włosy, wielkie niebieskie oczy oraz małe kształtne usta – najwyraźniej robiła piorunujące wrażenie. Stachurska jest obecna także na licznych fotografiach w jego towarzystwie. Samochodem męża siostry Neny (Modesty), Tadeusza Zwolińskiego, jeździli razem na wycieczki, chodzili w góry oraz na dancingi, wspólnie uczestniczyli w licznych spotkaniach. Intensywny romans trwał co najmniej rok, ostatecznie zerwanie znajomości nastąpiło dopiero w 1935 r. Portret wykonany we wrześniu 1931 r. zgodnie z napisem obok sygnatury należy do typu C oraz „Empodecoco” (spolszczone un peu de coco) i powstał pod wpływem niewielkiej ilości kokainy, a lekko nieprzytomne spojrzenie wielkich oczu modelki na wpół przykrytych ciężkimi powiekami sugeruje, że i ona mogła być wówczas pod wpływem narkotyku. Dodatkowe adnotacje umieszczone na portrecie informują, że w tym czasie Witkacy nie pił alkoholu („NΠ”) i nie palił papierosów („NP”). Zapewne dlatego wizerunek nie jest nadmiernie zdeformowany, dzięki czemu zachowuje obraz pięknej kobiety, a jej dość ciasno skadrowana twarz (zamiast tradycyjnego popiersia) nadaje mu dodatkową ekspresję. Portret pochodzi z kolekcji profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, Jana Leszczyńskiego (1905-1990), filozofa, którego z Witkacym łączyły zarówno zainteresowania filozoficzne, jak też upodobania do pięknych kobiet. Obaj związani najpierw z Neną Stachurską, a następnie z Janiną (Inką) Turowską (1910-1944), która ostatecznie w marcu 1933 r. poślubiła bardziej statecznego i młodszego od artysty o 20 lat, profesora Leszczyńskiego. Półtora roku wcześniej, we wrześniu 1931 r. cała czwórka spędzała ze sobą sporo czasu, co dobrze dokumentuje szereg portretów obu kobiet (a także siostry Neny, Modesty Zwolińskiej) oraz Jana Leszczyńskiego, wykonanych przez Witkacego w tym okresie. Te wzajemne powiązania oraz prawdopodobnie chęć zachowania dyskrecji zdają się tłumaczyć brak identyfikacji osoby portretowanej na nalepce Muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie wizerunek złożony był w depozyt w latach 1961-1991. Z uwagi na bliskie związki z artystą Leszczyńscy byli właścicielami ogromnej kolekcji prac Witkacego (portretów i rysunków), która po śmierci profesora w 1990 r. uległa rozproszeniu. Portret uczestniczył w wystawie: Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Malarstwo – rysunek – fotografia – Firma portretowa. W czterdziestą rocznicę śmierci artysty, Muzeum Narodowe, Kraków II 1980, poz. kat. 263 oraz został opublikowany w katalogu oeuvre'u Witkacego: Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Katalog dzieł malarskich, oprac. Irena Jakimowicz przy współpracy Anny Żakiewicz, Muzeum Narodowe, Warszawa, 1990, poz. I 1520 [jako Portret kobiety]. Po wycofaniu depozytu z MNK portret został zakupiony za pośrednictwem warszawskiego Domu Aukcyjnego „Rempex” w grudniu 1991 r. przez prywatnego kolekcjonera. Uczestniczył w pokazie tej kolekcji pt. Portrety Witkacego, salon Domu Aukcyjnego „Rempex”, Warszawa 22 III – 8 IV 1998, poz. kat. 18, repr. b., także na zaproszeniu [błędnie zidentyfikowany jako portret Janiny Turowskiej-Leszczyńskiej].

cyt. z ekspertyzy: dr Anny Żakiewicz, Warszawa, 21.08.2017.

Proweniencja

kolekcja prywatna, Polska
1991 – Aukcja Domu Aukcyjnego Rempex, grudzień 1991
1961-1991 – depozyt w Muzeum Narodowym w Krakowie
kolekcja prywatna prof. Jana Leszczyńskiego

Wystawiany

Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Malarstwo – rysunek – fotografia – Firma portretowa. W czterdziestą rocznicę śmierci artysty, Muzeum Narodowe, Kraków, luty 1980.
Portrety Witkacego, salon Domu Aukcyjnego „Rempex”, Warszawa 22.III – 8.IV.1998.

Reprodukowany

Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Malarstwo – rysunek – fotografia – Firma portretowa.
W czterdziestą rocznicę śmierci artysty, Muzeum Narodowe, Kraków, 1980, poz. kat. 263.
Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Katalog dzieł malarskich, oprac. Irena Jakimowicz przy współpracy Anny Żakiewicz, Muzeum Narodowe, Warszawa, 1990, poz. I 1520 [jako Portret kobiety].
Portrety Witkacego, salon Domu Aukcyjnego „Rempex”, Warszawa, 22.III – 8.IV.1998, poz. kat. 18.

Biogram artysty

Stanisław Ignacy Witkiewicz -Witkacy- był pisarzem, dramaturgiem, grafi kiem, karykaturzystą, malarzem i przede wszystkim portrecistą. To jeden z czołowych przedstawicieli polskiej sztuki początku XX wieku, syn malarza i twórcy stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza. Studiował w krakowskiej ASP w pracowni samego Józefa Mehoff era. Sztuce portretowej poświęcił się artysta całkowicie po 1925 roku. Czując się niezrozumianym jako malarz zerwał z malarstwem sztalugowym i założył Firmę Portretową „S.I.Witkiewicz”. Dla swoich klientów opracował szczegółowy Regulamin. Portrety malowane pastelami i kredkami na papierze podlegały surowej typologii. Nierzadko powstawały pod wpływem silnie odurzających leków, alkoholu i narkotyków a sam artysta dokumentował swój stan firmując prace specjalnym autorskim kodem. 

Nr katalogowy: 15

Stanisław Ignacy Witkiewicz(Witkacy) (1885 - 1939)
PORTRET NENY STACHURSKIEJ, 1931


pastel, papier / 66 x 48 cm (w świetle oprawy)
sygn. i opisany: NΠ / NP / Witkacy (T.C+Empedecoco) / 1931 / IX


Cena wywoławcza:
50 000 zł
11 710 EUR
13 967 USD

Estymacja:
80 000 - 100 000 zł
18 736 - 23 420 EUR
22 347 - 27 933 USD

Cena sprzedaży:
125 000 zł
29 275 EUR
34 917 USD

AUKCJA DZIEŁ SZTUKI 10 PAŹDZIERNIKA 2017

10 października, 2017 r. godz. 19.00
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Wystawa przedaukcyjna:
15 września - 10 października 2017 r.
Dom Aukcyjny Polswiss Art
ul. Wiejska 20, Warszawa

Kontakt w sprawie obiektów:

galeria@polswissart.pl
tel.: +48 (22) 628 13 67

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: