18. Józef Mehoffer - Portret Aleksandra Dejeana, 1895-96

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Józef Mehoffer
    - Szkic projektu nagrobka Piotra Tomickiego w kaplicy św. Tomasza w katedrze Wawelskiej,

  • Następny

    Następna praca

    Julian Fałat
    - Nieśwież,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Malowany podczas pobytu w Paryżu Portret Dejeana jest wspaniałym przykładem połączenia kunsztu i warsztatu artysty z wpływami z jakimi zetknął się we Francji. Dosyć trudne początki artysty na obcej ziemi, poszukiwanie pracowni, trudności z dostaniem się do École Nationale des Beaux-Arts oraz zetknięcie się z nowym widzeniem sztuki tak innym od nauk Matejki, wszystko to dało podwaliny prawdziwego mistrzostwa malarskiego Mehoffera. W portrecie widzimy wpływy Leona Bonnata, paryskiego nauczyciela Mehoffera, który był bardzo przez artystę podziwiany. Widzimy również pełnię kształtów i koloru Władysława Ślewińskiego, ale widzimy też poszukiwanie absolutu Paula Serusiera. I jednocześnie już tutaj, u dosyć młodego artysty widzimy własny, swoisty tylko jemu rys. Nie zwraca np. modela bezpośrednio do widza, pozwala mu na swobodę bycia w naprawdę domowych pieleszach, nie odziewa go w elegancki strój, ani też w żaden sposób nie pozuje. Przedstawiona postać nie ma żadnych pretensji do oficjalności. Wizerunek uchwycony jest w czasie wieczornego odpoczynku najprawdopodobniej po jednym ze spotkań w jego paryskim mieszkaniu.
Głównym zagadnieniem obrazu wydaje się być tak naprawdę rozwiązanie efektu światła we wnętrzu i korelacji z głównym bohaterem portretu. A bohater jest prawdziwym dominum w obrazie. Zwalista postać starszego mężczyzny siedzącego pomiędzy stolikiem a kominkiem i spoglądającego w lewo. Nakryty białym obrusem stolik prezentuje na blacie karafkę i koszyk z owocami. Elementy tej martwej natury są niewątpliwie prawdziwym wirtuozerskim pokazem talentu i umiejętności panowania nad światłem. Niewidoczne źródło światła znajduje się zapewne tuż poza krawędzią kadru. Sugerują to usytuowanie miejsc zacienionych oraz jasne plamy barwne na serwecie. W domyśle istnieje również rodzaj niskiej lampy, powodującej oświetlenie tułowia Dejeana i nieostry cień jego głowy. Dejean opiera się prawa dłonią na blacie stolika, lewą zaś unosi ku górze i wspiera na kominku. Siedzi wciśnięty pomiędzy mebel, kominek i bordowe krzesło. Odnosimy nieodparte wrażenie, że postać portretowanego jest  niejako przypisana do miejsca, w którym się znajduje. Trochę jest w nim nawet zakleszczona i unieruchomiona, co nadaje pewnego klimatu intymności, prywaty, domowej sceny dnia codziennego.  Uderza przede wszystkim cudowna plastyka całej bryły, gra świateł na bordowej bluzie, na białej koszuli i ciemnych spodniach opinających wydatny brzuch. Wszystko to uwypukla pewną zwalistość i powiększa optycznie ciężar postaci oczywiście w określonym celu. Wszystko to właściwie daje efekt znamienny dla Mehoffera – efekt dekoracyjności, który towarzyszyć będzie artyście przez całe twórcze życie. Wygrywają zawsze przede wszystkim wartości malarskie. Ten rodzaj portretowania rozpoczęty przy Portrecie Konstantego Laszczki pozostanie już właściwym dla Mehoffera. Pozostaniemy urzeczeni głębią, malarskością i kolorem. Niezrównanymi…
Portret Dejeana, malowany w okresie pobytu artysty w Paryżu jest absolutnym wydarzeniem na polskim rynku aukcyjnym. Pokazywane były dotychczas mniejsze wersje tej pracy, stworzone zapewne na potrzeby ówczesne, bądź na życzenie innych. Prezentowana, pierwotna wersja znajdowała się przez lata w oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie. 

 

Proweniencja

Polska, kolekcja prywatna
Kraków, Muzeum Narodowe (depozyt)

Wystawiany

Fribourg (Szwajcaria), Musee d’art et d’histoire, Józef Mehoffer et le vitrail art nouveau, 1995
Kraków, Pałac Sztuki Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Mehoffer i uczniowie, 1938
Kraków, Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych, 100 Wystawa Artystów Polskich „Sztuka”, 1937
Warszawa, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Józef Mehoffer, 1935
Warszawa, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Wystawa zbiorowa prof. Józefa Mehoffera, 1913

Reprodukowany

Zeńczak A., Wapiennik-Kossowicz J., Józef Mehoffer, wyd. BOSZ, Olszanica 2006, s. 15

Nr katalogowy: 18

Józef Mehoffer (1869 - 1946)
Portret Aleksandra Dejeana, 1895-96


olej, płótno / 120 x 96 cm
sygn. p.g.: Józef Mehoffer 1896
na odwrocie nalepka Musee, d'art et d'histoire we Fryburgu; nalepka z TPSP W Krakowie z 1938 roku; nalepka z opisem pracy z 1913 roku; nalepka z TPSP z opisem pracy


Estymacja:
1 500 000 - 2 500 000 zł
334 822 - 558 036 EUR
404 313 - 673 855 USD

Cena sprzedaży:
2 300 000 zł
513 393 EUR
619 947 USD

AUKCJA DZIEŁ SZTUKI 9 MARCA

9 marca godz. 19.00
aukcja odbędzie się online

wystawa przedaukcyjna:
19 lutego – 9 marca 2021
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Licytuj online

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: