23. Stanisław Ignacy Witkiewicz - Portret Eugenii Dunin-Borkowskiej, 1931

  • Poprzedni

    Poprzednia praca

    Jacek Malczewski
    - Iłża, k. XIX w.,

  • Następny

    Następna praca

    Stanisław Ignacy Witkiewicz Witkacy
    - Portret doktora Pakowskiego, 1934,

wszystkie obiekty

Opis obiektu

Eugenia Dunin-Borkowska była wieloletnią przyjaciółką Stanisława Ignacego Witkiewicza, żoną Władysława Dunin-Borkowskiego, z którym Witkacy studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1905-1910. Obydwoje stali się bohaterami witkiewiczowskiej powieści „622 upadki Bunga” jako margrabiostwo de Montfort. W powieści tej Witkiewicz tak scharakteryzował swą przyjaciółkę: „(…) była to kobieta wysoka i szczupła. Miała złoto blond włosy zakręcone na uszach a la Cleo i ciemne jak skrzydła lecącego ptaka podniesione brwi. Niebieskie, smutne jej oczy miały wyraz prowokujący do najbardziej istotnych zwierzeń, i to specjalnie dotyczących nieszczęść jej interlokutora”. Eugenia była znaną postacią w Zakopanem. Przed 1914 rokiem w willi Jambur przy Drodze do Białego prowadziła otwarty salon, w którym regularnie spotykali się przedstawiciele zakopiańskiej śmietanki towarzyskiej. Sama Eugenia miała aspiracje artystyczne - ukończyła studia dramatyczne, wystąpiła w sztuce Stefana Żeromskiego "Ponad śnieg bielszym się stanę", pisała wiersze publikowane w krakowskim czasopiśmie „Maski“, malowała, a w 1920 wspólnie z Witkacym napisała dramat "Mister Price, czyli bzik tropikalny". O Eugenii pisano, że „swoją subtelną inteligencją, bystrymi poglądami na sztukę i literaturę, wreszcie kulturą umysłową i estetyczną przypominała ona najlepsze egzemplarze rokokowych sawantek. Miała pastelową, trochę kameralną urodę i maniery wielkoświatowej damy; była jednak dziwnie ściszona i wbrew kobiecej naturze raczej małomówna. Bił z niej niewymuszony wykwint, na który nie pozowała bynajmniej wcale, uderzała przy tym pewnym pociągającym stylem organizacji psychicznej, wysoce wydelikaconej. W jej towarzystwie wypoczywałem duchowo, chociaż prowadziliśmy nieraz wielogodzinne rozmowy o freudyźmie i spengleryźmie, o Huxleyu, o istocie dostojewszczyzny, o teoriach gnostycko-manichejskich, o neoplatoniźmie, a przede wszystkim o Stasiu Witkiewiczu“ (Jerzy Eugeniusz Płomieński w: Stanisław Ignacy Witkiewicz. Człowiek i twórca, s. 189).

Witkacego łączyła z Eugenią Dunin-Borkowską tak wielka zażyłość, że od 1912 roku obydwoje korzystali z sesji psychoanalizy u tego samego terapeuty – Karola de Beauraina. Co ciekawe, obydwoje są pierwszymi znanymi z imienia i nazwiska pacjentami leczonymi psychoanalizą w historii polskiej medycyny. W tym samym czasie Witkacy namalował kilkanaście portretów Eugenii, w różnych pozach, strojach i technikach - olejnej, węglowej i fotograficznej - z których do naszych czasów dotrwało zaledwie kilka. Oferowany portret należy do wyjątkowych ze względu na rok powstania. Jest to bowiem praca namalowana przez Witkiewicza blisko dwadzieścia lat później. Mimo tak znaczącej różnicy w czasie portretowana zaskakuje swą młodością tak, jakby dla Eugenii czas się zatrzymał. Istnieje jednak tego wytłumaczenie. A mianowicie oferowany portret został sporządzony w typie E, który Witkiewicz określił w Regulaminie Firmy Portretowej jako „dowolną interpretację psychologiczną według intencji Firmy”, „wedle intuicji artysty”. Typ ten dopuszczał zatem zupełną dowolność w przedstawieniu modela. Nie dziwi więc chęć przedstawienia długoletniej przyjaciółki jako osoby wciąż młodej, tamtej Eugenii sprzed lat, z którą Witkiewicza łączyła wyjątkowa więź.

Proweniencja

Polska, kolekcja prywatna
Desa Unicum, aukcja 26.01.1997, poz. 65

Biogram artysty

Stanisław Ignacy Witkiewicz - Witkacy - był pisarzem, dramaturgiem, grafikiem, karykaturzystą, malarzem i przede wszystkim portrecistą. To jeden z czołowych przedstawicieli polskiej sztuki początku XX wieku, syn malarza i twórcy stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza. Studiował w krakowskiej ASP w pracowni samego Józefa Mehoff era. Sztuce portretowej poświęcił się artysta całkowicie po 1925 roku. Czując się niezrozumianym jako malarz zerwał z malarstwem sztalugowym i założył Firmę Portretową „S.I.Witkiewicz”. Dla swoich klientów opracował szczegółowy Regulamin. Portrety malowane pastelami i kredkami na papierze podlegały surowej typologii. Nierzadko powstawały pod wpływem silnie odurzających leków, alkoholu i narkotyków a sam artysta dokumentował swój stan firmując prace specjalnym autorskim kodem. 

Nr katalogowy: 23

Stanisław Ignacy Witkiewicz(Witkacy) (1885 - 1939)
Portret Eugenii Dunin-Borkowskiej, 1931


pastel, papier / 64,7 x 49,2 cm
sygn. l.d.: 1931 IX Witkacy (T. Es) Nπ NP.


Estymacja:
100 000 - 150 000 zł
22 027 - 33 040 EUR
26 738 - 40 107 USD

Cena sprzedaży:
160 000 zł
35 243 EUR
42 781 USD

Aukcja Dzieł Sztuki 1 czerwca 2021

1 czerwca godz. 19.00
aukcja odbędzie się online

wystawa przedaukcyjna:
14 maja – 1 czerwca
Galeria Domu Aukcyjnego
ul. Wiejska 20, Warszawa

Licytuj online

ZLECENIE LICYTACJI

Zapytaj o obiekt   

Newsletter

Zapisując się na newsletter Domu Aukcyjnego Polswiss Art otrzymujesz: